توضيح المباني في شرح مختصر المعاني (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٤٥١
آوردن بدل براى مسنداليه
شرح فارسى :
توضيح
آوردن بدل براى مسنداليه
آوردن بدل براى مسنداليه
گاهى به منظور اغراضى براى مسنداليه بدل ميآورند از جمله تقرير و تثبيت آن چنانچه در مثالهائيكه مصنّف در متن آورده به همين منظور مىباشد .
قوله : من اضافة المصدر الى المفعول : كلمه [ زيادة ] هم به معناى مصدر استعمال مىشود و هم به معناى اسم مصدر در صورت اوّل اضافهاش بمعمول اعم از اينكه بفاعلش اضافه شود يا به مفعولش لاميّه است .
و در صورت دوّم اضافهاش بيانيّه مىباشد فلذا شارح در تفسير عبارت مصنف گفت اضافه زيادة بتقرير يا از قبيل اضافه مصدر بمفعول يعنى لاميّه است و يا اضافه آن بيانيّه مىباشد يعنى در صورتى كه زيادة را اسم مصدر بدانيم .
قوله : و هذا من عادة الخ : اگر گفته شود چرا مصنف در باب تأكيد گفت :
[ و امّا توكيده فللتقرير ] و در اينجا به [ لزيادة التقرير ] تعبير نمود ؟
جواب اينست كه مصنّف به تبع از سكّاكى اين كار را نموده و سكّاكى در مفتاح عادتش اينست كه حتّى المقدور عبارات را يكنواخت ذكر نمىكند بلكه از باب تفنّن در عبارات آنها را با تغيير و تبدّل ذكر مىنمايد و علاوه بر اينجهت نكته لطيفى در اينجا هست كه آن مصنف را بر اين كار وادار نمود و آن اينستكه با اين تعبير خواست اشاره كند غرض از ذكر بدل