توضيح المباني في شرح مختصر المعاني (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٤٤٧
آوردن عطف بيان براى مسنداليه
[ جعل اللّه الكعبة البيت الحرام قياما للنّاس ] .
صاحب كشّاف در ذيل اين آيه مىگويد :
بيت الحرام عطف بيان براى كعبه استكه براى مدح آورده شده نه به منظور ايضاح چنانچه صفت را نيز گاهى به اين قصد مىآورند .
شرح فارسى :
توضيح
آوردن عطف بيان براى مسنداليه
آوردن عطف بيان براى مسنداليه
عطف بيان را به جهت دو منظور مىآورند :
1 - ايضاح و رفع احتمال از مسنداليه .
2 - به جهت غير ايضاح مثل مدح يا ذم .
و نيز عطف بيان گاهى بواسطه اسم مختص بمعطوف‌له است و زمانى چنين نيست مثال عطف بيانيكه اسم مختص بمطوف‌له است و براى ايضاح آمده مانند : قدم صديقك خالد .
البته مخفى نماند كه در اينقسم از عطف بيان لازم نيست معطوف از معطوف‌له اوضح باشد بلكه چه بسا ايضاح ايندو با هم حاصل مىشود .
مثال عطف بيانيكه اسم مختص بمعطوف‌له نيست و براى ايضاح آمده مانند بيت زياد بن معويه مشهور به نابغه :
و المؤمن العائذات الطّير يمسحها ( البيت ) .
يعنى : قسم بكسيكه در امان قراردهنده است پناه‌برندگان يعنى مرغانيكه دست ميمالند بر آنها شترسواران مكه در بين چشمه غيل و كوه سند .
شاهد در [ الطّير ] استكه عطف بيان از [ العائذات ] مىباشد .