توضيح المباني في شرح مختصر المعاني (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٤٣٥

صفت آوردن براى مسنداليه

يوما عظيما .

شارح گويد :

مقصود از وصف مخصّص مسنداليه اينستكه اشتراك آن بين افراد را كاهش داده يا احتمال اشتراك را اصلا رفع نمايد .

و در عرف و اصطلاح نحّاة تخصيص در نكرات عبارتست از كاهش دادن اشتراك و در معارف آنست كه احتمال اشتراك را رفع نمايد .

سپس در ذيل [ زيد التّاجر عندنا ] مىگويد :

توصيف زيد به كلمه [ التّاجر ] احتمال اشتراك بين تاجر و غير آن را رفع مىنمايد .

و بدنبال [ حيث يتعيّن الموصوف ] مىگويد :

مقصود از [ موصوف ] زيد مىباشد و ضمير در [ قبل ذكره ] به وصف راجعست .

سپس مىافزايد :

و اگر موصوف متعيّن نباشد وصف مخصّص است .

و بعد در دنبال [ امس الدّابر كان يوما عظيما ] مىگويد :

لفظ [ امس ] دلالت بر [ دبور ] و گذشته دارد ، پس توصيفش به كلمه [ دابر ] صرفا براى تأكيد است .

و گاه باشد كه وصف را براى بيان مقصود آن آورند مانند فرموده حقتعالى :

[ و ما من دابّة فى الارض و لا طائر يطير بجناحيه ] چه آنكه توصيف [ دابّة ] و [ طائر ] به وصفى كه از خواص آنها و اختصاص بجنس دواب و طيور دارد براى آنست كه بيان شود مقصود جنس بوده نه فرد و به همين