توضيح المباني في شرح مختصر المعاني (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٤٢٢

نكره آوردن مسنداليه

و همچنين است فرق بين تحقير و تقليل و مصنّف به جهت اشاره نمودن به اينكه بين ايندو فرق است گفته :

شرح فارسى :

توضيح

نكره آوردن مسنداليه

نكره آوردن مسنداليه

و گاه مىشود كه مسنداليه را به جهت مقاصدى كه ذيلا شرح داده مىشود نكره مىآورند :

1 - مقصود فردى از جنس است مانند آيه ( 20 ) از سوره ( قصص ) [ و جاء رجل من اقصى المدينة يسعى ] .

2 - مقصود نوعى از جنس باشد مانند آيه ( 7 ) از سوره ( بقره ) : [ و على ابصارهم غشاوة ] يعنى نوعى از پرده‌ها بر چشمهايشان مىباشد .

3 - به جهت تعظيم يا تحقير : چنانچه آيه [ و على ابصارهم غشاوة ] را صاحب مفتاح مثال آورده و نيز مانند بيت مروان بن ابى حفصه :

له حاجب فى كل امر يشينه ( البيت ) .

يعنى : براى آنمرد مانع بزرگى است در هرامريكه باعث معيوب بودن وى مىشود و از طلبيدن حق و حقيقت براى وى مانع كوچكى وجود ندارد .

شاهد در حاجب اوّلى و دوّمى است كه اوّلى دالّ بر تعظيم و دوّمى بر تحقير است .

4 - به جهت دلالت بر تكثير چنانچه گويند : انّ له لابلا و ان له لغنما ، يعنى او شتران و گوسفندان بسيارى دارد .

5 - به جهت دلالت بر تقليل مانند آيه ( 15 ) از سوره ( آل عمران )