توضيح المباني في شرح مختصر المعاني (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٤١٨

معرف باضافه مسنداليه

مضاف و نه مضاف‌اليه است بزرگ نموده كه بنده شاه در پيش وى حضور بهمرسانده و معناى عبارت [ غيرهما ] در متن همين استكه مسند اليه نه مضاف بوده و نه مضاف‌اليه .

سپس در ذيل [ او لتضمّنها تحقيرا ] مىنويسد :

مقصود آنست كه اضافه مشتمل باشد بر تحقير مضاف مانند : ولد الحجام حاضر ( فرزند خون‌گير حاضر است ) يا دربرداشته باشد تحقير مضاف‌اليه را نظير ضارب زيد حاضر ( زننده زيد حاضر است ) .

يا در اضافه تحقير غير مضاف و مضاف‌اليه فهميده مىشود مانند :

ولد الحجام جليس زيد ( فرزند خون‌گير هم‌نشين زيد مىباشد ) .

يا اضافه به اين منظور است كه ما را از تفصيلى كه بر ايمان متعذّر است بىنياز مىكند مانند :

اتفق اهل الحق على كذا ( اهل حق بر فلان امر با هم اجماع نموده‌اند ) .

يا از تفصيلى كه بر ايمان مشكل است بىنياز مىگرداند مانند :

اهل البلد فعلوا كذا ( اهل شهر فلان كار را كردند ) .

يا مانعى از تفصيل وجود دارد مانند تقديم برخى بر بعضى ديگر مثل علماء البلد حاضرون ( دانشمندان شهر حاضر هستند ) .

و غير اين از اعتبارات ديگر :

شرح فارسى :

توضيح

2 - به منظور تعظيم از مقام مضاف‌اليه مثل : عبدى حضر

3 - تعظيم از مقام مضاف مانند عبد الخليفة ركب .