توضيح المباني في شرح مختصر المعاني (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٣٨١

اسم اشاره آوردن مسنداليه

شرح فارسى :

توضيح

4 - به منظور تحقير مسنداليه و آن در وقتى است كه به وسيله اسم اشاره بنزديك آن را مشاراليه قرار دهند چه آنكه حقارت و پستى و ابتذال از لوازم قرب است چنانچه در لسان اهل محاوره وقتى مىگويند : هذا قريب منظورشان از قريب غير قابل اعتناء بودن آن شئ است .

و اما مثال مورد منظور آيه ( 36 ) در سوره ( انبياء ) استكه ميفرمايد :

[ أهذا الّذى يذكر آلهتكم ] كه در اين آيه كفّار خذلهم اللّه در مقام توهين به حضرت پيغمبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله و سلّم اين جمله را القاء نموده و به همين منظور با ( هذا ) بحضرتش اشاره نموده‌اند .

5 - از مسنداليه باسم اشاره دور همچون ذلك تعبير مىكنند به منظور تعظيم آن چنانچه در آيه ( 1 ) از سوره ( بقره ) اينچنين است :

[ الم ذلك الكتاب ] كه در اين آيه شريفه بعد درجه قرآن و ارتفاع محلّ آن بمنزله بعد مكانى قرار داده شده و لفظ مستعمل در بعد مكانى استعارتا در آن استعمال گرديده است .

6 - از مسنداليه باسم اشاره دور تعبير مىكنند به جهت تحقير چه آنكه شأن بعيد اين است كه مورد التفات و اعتناء واقع نمىشود زيرا خلط و آميزش كه از اسباب التفات بوده در آن مفقود است چنانچه مىگويند ذلك اللعين فعل كذا ، كه در اين مثال بعد شخص ملعون از درگاه عزّت و دورى وى از فيض حضور بمنزله بعد مكانى قرار داده شده و لفظ مستعمل در بعد مكانى را در آن استعارتا استعمال كرده‌اند