توضيح المباني في شرح مختصر المعاني (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٣٧٤

خطاء خلخالى و كلام شارح

ياد شده عود مىكند .

قوله : و يقرّه : ضمير فاعلى به [ ايماء ] و ضمير مفعولى به زوال المحبّة عائد است .

قوله : حتّى كانّه برهان عليه : ضمير در [ كانّه ] به ايماء و در [ عليه ] به زوال المحبّة راجعست .

قوله : و هو مفقود فى مثل الخ : ضمير [ هو ] به [ معنى تحقيق الخبر ] راجعست .

قوله : فظهر الفرق الخ : زيرا مقصود از [ ايماء بوجه خبر ] آنست كه سامع و مخاطب جنس خبر را حدس زده و به آن گمان پيدا مىكند و بديهيست كه لازمه آن اين نيست كه خبر برايش يقينى شده بطوريكه هيچگونه شكّى در آن نداشته و در نتيجه آن را انكار نكند ولى تحقيق خبر آنست كه مخاطب پس از شنيدن موصول و صله خبر را مطّلع شده و به آن يقين حاصل كند و برايش جاى هيچگونه شك و ترديدى باقى نباشد .

متن : و بالاشارة لتمييزه اكمل تمييز نحو هذا ابو الصّقر فردا فى محاسنه ، او التّعريض بغباوة السّامع كقوله :

اولئك آبائى فجئنى بمثلهم * اذا جمعتنا يا جرير المجامع

او بيان حاله فى القرب او البعد او التّوسط كقولك هذا او ذلك او ذاك زيد .

شرح عربى و بالاشارة اى تعريف المسند اليه بايراده اسم الاشارة لتمييزه اى المسند اليه اكمل تمييز لغرض من الاغراض نحو هذا ابو الصّقر فردا نصب على المدح او على الحال ، فى محاسنه