توضيح المباني في شرح مختصر المعاني (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٣٧٣

خطاء خلخالى و كلام شارح

اشاره را وسيله اهانت به شيطان كه غير خبر است قرار داده‌اند .

و گاهى نيز ايماء مزبور را وسيله تحقق و تقرير خبر قرار مىدهند چنانچه در بيت عبيدة بن طيّب چنين است :

انّ الّتى ضربت بيتا مهاجرة * بكوفة الجند غالت ودّها غول

يعنى : بدرستيكه زنى كه قرار داده خانه‌اش را در كوفه در حالى كه از مردم و وطن خود دورىكننده است هلاك نموده محبّت وطن را در او هلاك كننده‌اى .

شاهد در [ ضربت بيتا بكوفة الجند ] است كه در عين اشاره به وجه بناء خبر وسيله است براى تحقيق خبر يعنى زوال محبّت و انقطاع مودّت .

قوله : ففيه ايماء الى الخبر : ضمير در [ فيه ] به موصول با صله‌اش راجع است .

قوله : انّ الخبر المبنى عليه : ضمير در [ عليه ] به موصول راجع است .

قوله : ممّا ينبئ عن الخيبة : كلمه [ خيبة ] به معناى نااميدى و زيان مىباشد .

و وجه انباء از خيبه و خسران اينست كه حضرت شعيب على نبيّنا و آله عليهم و عليه السلام پيامبر بوده بنابراين تكذيب وى سبب زيان و خسران مىگردد .

قوله : و ربّما يجعل الخ : ضمير در [ يجعل ] به ايماء به وجه خبر راجع است .

قوله : ثمّ انّه يحقّق زوال المودّة : ضمير در [ انّه ] بايماء