توضيح المباني في شرح مختصر المعاني (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٣٥٩

كلام بعضى از ادباء

و گاهى مسنداليه را موصول مىآورند و جهت آن امور ذيلست :

الف : مخاطب به غير از صله بهيچيك از احوال مختصه مسنداليه اطلاعى ندارد مانند قول شما كه مىگوئيد :

الّذى كان معنا امس رجل عالم .

ب : تصريح باسم مسنداليه مستهجن و زشت مىباشد .

ج : غرض زيادى تقرير و ازدياد بيان مىباشد مانند : [ و راودته الّتى هو فى بيتها عن نفسه ] .

شارح گويد :

مقصود از [ بالموصوليّة ] اينست كه مسنداليه را معرف به موصوليّت بياورند به اين معنا كه آن را اسم موصول قرار دهند .

بعد در ذيل [ لعدم علم المخاطب بالاحوال الخ ] مىگويد :

مصنف متعرّض مثالى كه متكلّم يا مخاطب و متكلّم هيچيك به غير از صله بحالات ديگر مسنداليه مطّلع نيستند نگرديد مانند : الذين فى بلاد المشرق لا اعرفهم يا لا نعرفهم .

و جهت عدم تعرّض آنست كه مثل چنين كلامى فائده زيادى ندارد .

و بعد از [ زيادة التّقرير ] مىافزايد :

مقصود تقرير غرضى است كه كلام بمنظورش سوق داده شده و ذكر گرديده است .

بعضى گفته‌اند مقصود تقرير مسند و برخى اظهار كرده‌اند كه مراد تقرير مسنداليه است .

بعد مىگويد :

ضمير در [ راودته ] به يوسف عليه السلام راجعست و كلمه [ مراودة ]