توضيح المباني في شرح مختصر المعاني (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٣٤٨

تحقيق در لفظ جلاله

اين تقرير از شاهد بحث خارج است .

2 - هو مبتداء اوّل و ضمير شأن و [ اللّه ] مبتداء دوّم و [ احد ] خبر اللّه و جمله اسميّه خبر براى ضمير شأن مىباشد كه اين تركيب مورد استشهاد مصنّف است .

تحقيق در لفظ جلاله

تحقيق در لفظ جلاله

ادباء و ارباب فنون در اطراف لفظ جلاله ( اللّه ) ابحاثى را طرح نموده‌اند كه بتناسب مقام بپاره‌اى از آنها اشاره مىكنيم :

1 - اختلافست در اينكه اصل اينكلمه از چه لغتى مىباشد اكثر محقّقين برآنند كه اين لفظى است عربى و اصل و ريشه تازى دارد .

جماعتى ديگر آن را لفظ عبرى و عده‌اى ديگر آن را سريانى مىدانند .

2 - در جمود و اشتقاق اين لفظ نيز بين ارباب دانش اختلاف است :

خليل كه از لغويين بنام است آن را جامد دانسته و گفته همان طوريكه ذات اقدسش از هيچ موجودى اشتقاق نيافته نام شريفش نيز مىبايست چنين باشد .

در قبال ايشان اكثر دانشمندان آن را مشتق دانسته‌اند نهايت بين ايندسته در كيفيّت اشتقاق و اينكه مشتق‌منه آن چيست اختلاف است :

جوهرى در صحاح اللغة آن را از ( أله ، الاهة ) به معناى عبد عبادة مشتق دانسته و گفته : إله بالفتح الا له اى عبد ، عبادة و منه قرء ابن عبّاس و يذرك و الاهتك بكسر الهمزه قالوا و عبادتك و كان يقول