توضيح المباني في شرح مختصر المعاني (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٣٣٥

ذكر مسنداليه و غرض از آن

خطاب با حضرت حقتعالى كلامش را طول داده و مسنداليه را با اينكه مىتوانست حذف كند ذكر نموده و گفت هى عصاى .

10 - به جهت بوحشت انداختن سامع : چنانچه بگوئيم :

امير المؤمنين يأمرك بكذا كه سامع بعد از شنيدن نام مزبور قادر بر تخطى نيست .

11 - اظهار تعجّب چنانچه گوئيم : طفلى با شيرى درآويخت .

12 - به منظور شاهد آوردن در قضيّه‌اى چنانچه به كسى كه در واقعه‌اى حاضر بوده وقتى از قول خودش بخواهيم واقعه را نقل كنيم مىگوئيم طبق گفته خودت : زيد عمرو را كشت ، پس مىبايد قصاص شود .

13 - به منظور تسجيل بر سامع تا راهى براى انكارش باقى نماند :

چنانچه قاضى بشاهد بگويد آيا زيد اقرار بقتل نفس نمود يا نه ؟

شاهد بگويد : بلى .

سپس قاضى در حضور زيد بگويد : زيد قتل فلانا فيجب عليه القصاص .

كه در اين مثال تصريح بذكر مسنداليه بخاطر اينست كه زيد انكار قتل را ننمايد و بگويد شاهد ديگرى را قاتل معرفى نموده نه من را .

متن : و اما تعريفه فبالاضمار لانّ المقام للمتكلّم او الخطاب او الغيبة .

شرح عربى و اما تعريفه اى ايراد المسند اليه معرفة .

و انّما قدّم ههنا التعريف و فى المسند التنكير لانّ الاصل فى المسند اليه التعريف و فى المسند التنكير .