توضيح المباني في شرح مختصر المعاني (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٣٣١

حذف مسنداليه و غرض از آن

ترجمه

مصنّف گويد :

و اما ذكر مسنداليه پس بخاطر امورى است كه ذيلا مىشود :

الف : اصل ذكر آن است .

ب : بخاطر ضعف اعتماد بر قرينه احتياط ايجاب مىكند كه آن را ذكر نمايند .

ج : تنبيه بر كودن بودن سامع .

د : به منظور ازدياد تقرير و ايضاح .

ه : براى اظهار تعظيم و بزرگداشت .

و : به منظور اهانت و تحقير .

ز : به جهت تبرّك جستن بذكر نامش .

ح : به جهت لذّت بردن از ذكر مسنداليه .

ط : ذكر آن به اين جهت استكه بخواهند كلام را بسط و تفصيل بدهند و اين در جائيست كه شنيدن كلام براى سامعه مطلوب باشد مثل : هى عصاى .

شارح گويد :

ضمير در [ ذكره ] به مسنداليه عائد بوده و در [ لكونه ] به ذكر رجوع مىنمايد و سپس مىافزايد :

علاوه بر اصل بودن ذكر مقتضى براى عدول از اصل نيز وجود دارد و بعد مىگويد :

تعويل در عبارت مصنّف كه مىگويد [ ضعف التّعويل ] به معناى [ اعتماد ] است .