توضيح المباني في شرح مختصر المعاني (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٣٢٩

حذف مسنداليه و غرض از آن

راجع است .

قوله : من العقل و اللفظ : بيانست از [ دليلين ] .

قوله : فانّ الاعتماد عند الذّكر : يعنى اعتماد متكلّم در تفهيم سامع در وقت ذكر مسنداليه .

قوله : لافتقار اللفظ اليه : يعنى لفظ جهت دلالت بر معنا پيوسته و بطور دوام نياز به عقل دارد زيرا فهم معنا از لفظ بدون وساطت عقل امر غير ممكنى است بخلاف عقل كه در رسيدن به معنا و مدلولى نياز به لفظ ندارد همچون مورديكه دلالت دال بر مدلول عقلى صرف باشد .

قوله : ايهام صونه : كلمه [ ايهام ] به معناى تخييل است و اينكه مصنف در اينجا به [ ايهام ] و در پيش به [ تخييل ] تعبير نمود صرف تفنّن در عبارت است .

قوله : يغنى عن ذلك : مشاراليه [ ذلك ] ، [ تعيّنه ] مىباشد

قوله : لكن ذكره لامرين : ضمير فاعلى به مصنف و ضمير مفعولى به [ تعيّنه ] راجع است .

قوله : فيما ذكروا له : ضمير در [ له ] به [ تعيّن ] عائد است .

قوله : و هو خالق لما يشاء : ضمير [ هو ] بمثال راجعست .

قوله : ضجر و سأمة : هردو بيك معنا بوده بنابراين دوّمى عطف تفسير براى اوّلى است .

قوله : سجع او قافيه : آخرين حرف در فواصل نثر را سجع و در نظم را قافيه گويند .

قوله : كقول الصّياد : مثال است براى [ فوات فرصة ]