توضيح المباني في شرح مختصر المعاني (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ١٩٥
خبر و انشاء
التأخير و غير ذلك فالواجب فى هذا المقام بيان سبب افرادها و جعلها ابوابا برأسها و قد لخّصنا ذلك فى الشرح .
ترجمه
مصنّف گويد :
براى خبر چاره‌اى نيست از مسند و مسنداليه و اسناد .
و مسند گاهى برايش متعلّقاتى است البته در وقتى كه فعل يا معناى آن را داشته باشد .
و هريك از اسناد و تعليق يا بواسطه قصر بوده يا به غير آن صورت مىگيرد .
و هرجمله‌اى كه بجمله ديگر مقرون شود يا به آن عطف شده و يا غير معطوف است .
و كلام بليغ يا زائد بر اصل مراد بوده در حالى كه زائد مشتمل بر فائده است يا زائد بر اصل مراد نيست .
شارح گويد :
مسندى كه معناى فعل را داشته باشد همچون مصدر و اسم فاعل و اسم مفعول و مشابه با اين كلمات و وجهى ندارد كه مصنّف اين امر را اختصاص به خبر داد .
سپس در ذيل [ اما زائد على اصل المراد لفائدة ] گويد :
مصنّف با قيد [ لفائدة ] از تطويل احتراز جست در حالى كه پس از مقيّد ساختن كلام را به بليغ ديگر نيازى به اين قيد نبود .
و بعد از [ او غير زائد ] چنين مىنويسد :
تمام اين نكات و مطالبى كه مصنّف به آن اشاره نمود ظاهر و روشن بوده ولى فائده‌اى در تعرّض آنها نيست زيرا جميع مذكورات