توضيح المباني في شرح مختصر المعاني (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ١٨٤

حال و مقتضاى حال

قوله : لانّ الصناعة انّما وضعت لذلك : مشاراليه [ ذلك ] لفظ عربى است يعنى :

قواعدى كه موسوم به علم بلاغت است به اين منظور تأسيس و تدوين شده كه بواسطه آنها بحث از احوال لفظ عربى شود زيرا مقصود مدوّن و مؤسس اينعلم اطلاع بر اسرار و خفايا و مزاياى قرآن بوده و قرآن هم بلفظ و لغت عربى است .

البته ناگفته نماند كه وضع مزبور منافات ندارد كه علم بلاغت در ساير لغات نيز جارى و سارى مىباشد .

متن : و ينحصر فى ثمانية ابواب :

احوال الاسناد الخبرى ، احوال المسند اليه ، احوال المسند ، احوال متعلّقات الفعل ، القصر ، الانشاء ، الفصل و الوصل ، الايجاز و الاطناب و المساواة .

شرح عربى و ينحصر المقصود من علم المعانى فى ثمانية ابواب انحصار الكلّ فى الاجزاء لا الكلّى فى الجزئيّات و الّا لصدق علم المعانى على كل باب من الابواب المذكورة و ليس كذلك :

احوال الاسناد الخبرى و احوال المسند اليه و احوال المسند و احوال متعلّقات الفعل و القصر و الانشاء و الفصل و الوصل و الايجاز و الاطناب و المساوات .

ترجمه

مصنف گويد :

و منحصر مىشود در هشت باب :

احوال اسناد خبرى ، احوال مسنداليه ، احوال مسند ، احوال متعلّقات فعل ، قصر ، انشاء ، فصل و وصل ، ايجاز و اطناب و مساوات .