توضيح المباني في شرح مختصر المعاني (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ١٧١
وجه تسمه علم بيان و معانى به بلاغت
و اهميّتشان در اين وادى زيادتر از آنها مىباشد .
شرح عربى ثمّ احتاجوا لمعرفة توابع البلاغة الى علم آخر فوضعوا لذلك علم البديع و اليه اشار بقوله .
متن : و ما يعرف به وجوه التّحسين علم البديع .
ترجمه
سپس حضرات براى آگاهى از توابع علم بلاغت بعلم ديگرى نيازمند بودند از اينرو علم بديع را جهت آن وضع كردند و به همين امر مصنّف اشاره كرده و مىگويد :
و آنچه بواسطه‌اش وجوه حسن كلام دانسته مىشود علم بديع نام دارد .
شرح فارسى :
توضيح
چنانچه گفتيم مشهور اين است كه علم بلاغت را تنها به دو علم معانى و بيان اطلاق مىكنند و امّا بديع به لحاظ اينكه فراگرفتن قواعد و مسائلش در ازدياد رونق و طراوت كلام دخالت داشته و موجب مىشود نظر مخاطب بيشتر بجانب كلام معطوف شود و از آن استقبال بهترى نمايد لاجرم جزء توابع بلاغت قرار داده شده است .
و در تعريف اين فن گفته‌اند : بديع عبارتست از مجموع قواعد و مسائلى كه وجوه و طرق حسن كلام به آن دانسته مىشود .
متن : و كثير يسمّى الجميع علم البيان و بعضهم يسمّى الاوّل علم المعانى و الاخيرين علم البيان و الثلاثة علم البديع .
شرح عربى و لمّا كان هذا المختصر فى علم البلاغة و توابعها