توضيح المباني في شرح مختصر المعاني (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ١٥٥
[ وجوهى كه تابع بلاغت هستند ]
[ وجوهى كه تابع بلاغت هستند ]
[ وجوهى كه تابع بلاغت هستند ]
اخلال و بعد از آنها نيز همچنين مىباشد لهذا بتفاوت رعايت قرب و بعد كلام از نظر بلاغت مراتبى پيدا مىكند ، بعضى از آنها مرتبه نزديك بمرتبه اعلى است و برخى نزديك اسفل و پارهاى نيز در وسط و حدّ متعادل قرار دارند .
قوله : بعضها اعلى من بعض : ضمير در [ بعضها ] به مراتب راجع است .
متن : و يتبعها وجوه اخر تورث الكلام حسنا .
شرح عربى و يتبعها اى بلاغة الكلام وجوه اخر سوى المطابقة و الفصاحة تورث الكلام حسنا .
و فى قوله [ يتبعها ] اشارة الى انّ تحسين هذه الوجوه للكلام عرضى خارج عن حدّ البلاغة و الى انّ هذه الوجوه انّما تعدّ محسّنة بعد رعاية المطابقة و الفصاحة .
و جعلها تابعه لبلاغة الكلام دون المتكلّم لانّها ليست ممّا تجعل المتكلّم متّصفا بصفة .
ترجمه
مصنّف گويد :
و تابع بلاغت است وجوه ديگرى كه بكلام حسن و زيبائى مىبخشد .
شارح گويد :
ضمير منصوبى در [ يتبعها ] به بلاغت كلام راجع بوده و مقصود از [ وجوه اخر ] وجوهى است غير از مطابقت با مقتضاى حال و فصاحت كلمات
و در قول مصنّف كه گفت [ يتبعها ] اشاره است به اينكه حسن بخشيدن اين وجوه بكلام عرضى بوده و از حدّ بلاغت خارجست و نيز