توضيح المباني في شرح مختصر المعاني (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ١٥٤

[ دو طرف بلاغت ]

بكلام و ضمير مفعولى به [ بشر ] و ضمير مجرورى در [ معارضته ] نيز به كلام عائد است .

قوله : عطف على قوله [ هو ] : بنابراين عطف از قبيل عطف بر مفرد مىشود .

قوله : مع ما يقرب منه كلاهما من حدّ الاعجاز : ضمير در [ منه ] به اعلى راجع است .

قوله : هذا هو الموافق لما فى المفتاح : مشاراليه [ هذا ] تقدير كلام در عبارت مصنف مىباشد .

قوله : هى ادنى منه و انزل : ضمير [ هى ] به مرتبه و ضمير در [ منه ] به اسفل راجعست و كلمه [ انزل ] به صيغه تفضيل يعنى پائين‌تر .

قوله : تصدر عن محالها : ضمير در [ تصدر ] و [ محالها ] به اصوات راجعست .

متن : و بينهما مراتب كثيرة :

شرح عربى و بينهما ، اى بين الطّرفين ، مراتب كثيرة ، متفاوتة ، بعضها اعلى من بعض بحسب تفاوت المقامات و رعاية الاعتبارات و البعد من اسباب الاخلال بالفصاحة .

ترجمه

مصنّف گويد :

و بين اعلى و اسفل مراتب بسيارى است .

شارح گويد :

و بين دو طرف ( اعلى و اسفل ) مراتب عديده‌اى قرار دارد زيرا مقامات و مقتضيّات متفاوت است و عبارات نيز از حيث قرب به اسباب