تفسير كابلى (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٤

سورة الفاتحة

رَبِّ الْعالَمِينَ ( 2 )

آن خدائى كه پروردگار عالميان است .

تفسير : مجموعهء آفريدگان را « عالم » گويند ؛ از اين جهت است كه عالم به صيغهء جمع ذكر نمىشود .

اما جمعيت آن در اينجا براى توضيح از هر جنس عالم است چون : عالم جن ، عالم فرشته ، عالم انس و غيره ؛ تا نيك روشن گردد كه همه افراد عالم آفريدهء حضرت الهى ( ج ) « 1 » است .

الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ ( 3 ) مالِكِ يَوْمِ الدِّينِ ( 4 )

بىاندازه مهربان ، نهايت بارحم خداوند روز جزاست .

تفسير : تخصيص روز جزا بدان جهت است كه در آن روز حوادثى مدهش و عظيم روى دهد ، و چنان باشد كه بدان هيبت و عظمت نه روزى گذشته باشد و نه باز بيايد ؛ روزى كه جز ذات اقدس كبريائى ديگرى را هيچ‌گونه سلطنت و اقتدارى نباشد : « لِمَنِ الْمُلْكُ الْيَوْمَ ، لِلَّهِ الْواحِدِ الْقَهَّارِ » .

إِيَّاكَ نَعْبُدُ وَ إِيَّاكَ نَسْتَعِينُ ( 5 )

خاص تو را مىپرستيم و خاص از تو يارى مىخواهيم .

تفسير : از اين آيهء كريمه برمىآيد كه استمداد جز از حضرت احديّت از ديگرى جايز نيست ؛ امّا ، كسى كه يكى از بندگان مقرّب الهى ( ج ) را غيرمستقل داند ، محض . « 2 » واسطهء رحمت الهى پندارد ، خاص به صورت ظاهرى ( غير حقيقى ) از وى استعانت كند ، باكى نيست ؛ زيرا ، اين گونه استمداد نيز در حقيقت همان استعانتيست كه از بارگاه احديّت مىشود .

( 1 ) - ( جلّ جلاله ) يا : ( جلّ و علا شأنه ) . ( 2 ) - فقط . . .