تفسير كابلى (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٣٦٤

سورة آل عمران

زحمت ايشان شاخهء ايمان و عمل و تقوى سرسبز و شاداب مىشود . اين به كدام قوم و نسب « 1 » مخصوص ، و به كدام اقليم « 2 » محصور نمىباشد ؛ بلكه دائرهء عمل او تمام جهان و همه شعبات حيات بشرى را فرا مىگيرد . گويا ، وجود وى از اين‌جهت است كه خير ديگران را بخواهد ، و حتّى الامكان آنها را به دروازه‌هاى جنّت حاضر و ايستاده كند ، و در « أُخْرِجَتْ لِلنَّاسِ » به اين طرف اشاره است .

تنبيه : در ركوع نهم اين سوره ، بواسطهء « إِذْ أَخَذَ اللَّهُ مِيثاقَ النَّبِيِّينَ » ، امامت و جامعيّت كبراى نبى كريم ( ص ) بيان شده بود ؛ در ركوع دهم « إِنَّ أَوَّلَ بَيْتٍ وُضِعَ لِلنَّاسِ لَلَّذِي بِبَكَّةَ » فضيلت قبلهء اين امّت توضيح ؛ و در ركوع يازدهم ، به ذريعهء « 3 » « وَ اعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللَّهِ » متانت كتاب و شريعت آنها اظهار شد ؛ اكنون ازين‌جا ، يعنى از آغاز ركوع 12 ، فضيلت و عظمت اين امّت مرحومه بيان مىشود .

تَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَ تَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْكَرِ

امر مىكنيد به كار پسنديده ، و نهى مىكنيد از كار ناپسند ؛

تفسير : در منكر ( كارهاى بد ) ، كفر و شرك ؛ بدعات و رسوم قبيحه ؛ فسق و فجور ؛ و هرگونه بداخلاقى و سخنان نامعقول شامل است « 4 » ، بازداشتن از آن هم قسما قسم « 5 » مىباشد ؛ گاهى توسّط زبان ، و زمانى بواسطهء دست ، و هنگامى به ذريعهء « 6 » قلم ، و گاهى به قوّت شمشير ، عملى مىگردد . مدّعا « 7 » هر قسم جهاد در آن داخل گرديد . اين صفت « 8 » ، به آن اندازه عموميّت و اهتمام كه در امّت محمّديّه يافت شده ، در امم سابقه نظير آن ديده نمىشود .

وَ تُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ

و ايمان مىآريد به خدا ؛

تفسير : در ايمان آوردن به اللّه تعالى ، ايمان آوردن به يگانگى او ، و پيغمبران او ، و فرشتگان ،

( 1 ) . به هيچ قوم و نژادى ( 2 ) . به هيچ اقليمى ( 3 ) . بواسطهء ، از طريق ( 4 ) . داخل است ، ( 5 ) . گوناگون ( 6 ) . به واسطهء ( 7 ) . خلاصهء مطلب اينكه ( 8 ) . آمر به معروف و ناهى از منكر بودن ،