تفسير كابلى (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٣٣٤

سورة آل عمران

اگر يك دينار هم نزدشان امانت گذاشته شود ، مادامى كه كسى به تقاضا بر سر وى نايستد ، و تعقيب نكند ، امانت را ادا نمىكند ، و انكار مىورزد ؛ امّا ، در اين شك نيست كه همه چنين نمىباشند ؛ كسانى نيز وجود دارند كه اگر انبار طلا نزدشان به وديعه گذاشته شود ، به قدر يك ذرّه در آن خيانت روا نمىدارند ؛ همين مردم نيك معامله و امين‌اند كه از يهوديّت بيزار شده ، روز به روز در جرگهء مسلمانان داخل مىشوند ؛ مانند حضرت عبد اللّه بن سلام و امثال او ، رضى اللّه عنهم .

ذلِكَ بِأَنَّهُمْ قالُوا لَيْسَ عَلَيْنا فِي الْأُمِّيِّينَ سَبِيلٌ

اين به آن واسطه است كه ايشان گفتند : نيست بر ما در ( گرفتن حقّ ) امّيان هيچ راه ( گناه ) .

تفسير : براى تصرّف حقّ ديگران اين مسئله را از خود وضع كرده‌اند : مال عربهاى امّى كه پيرو دين ما نمىباشند ، به هر نوعى بدست آيد ، خوردن آن جايز است ؛ در امانت كسانى كه پيرو دين ديگرند ، خيانت گناهى ندارد ، مخصوصا عربهايى كه دين پدران خود را گذاشته ، مسلمان شده‌اند ؛ خداوند مال آنها را بر ما حلال گردانيده .

وَ يَقُولُونَ عَلَى اللَّهِ الْكَذِبَ وَ هُمْ يَعْلَمُونَ ( 75 )

و مىگويند بر اللّه دروغ ؛ و ايشان مىدانند .

تفسير : اينها عمدا سخنان دروغ را به خدا ( ج ) منسوب مىدارند ؛ ورنه خدا ( ج ) گاهى اجازه نداده « 1 » كه در امانت كسى خيانت به عمل آيد . يكى از مسائل فقه اسلام است كه در امانت هيچ كس خيانت جايز نيست ؛ چه مسلمان باشد ، و چه كافر .

بَلى مَنْ أَوْفى بِعَهْدِهِ وَ اتَّقى فَإِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ

چرانى ؟ ( آرى ! ) هركه وفا كند به پيمان خود ، و پرهيزگارى نمايد ؛ ( پس ) هر آئينه اللّه دوست مىدارد

( 1 ) . هيچگاه اجازه نداده