تفسير كابلى (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ١٧٠

سورة البقرة

وَ اذْكُرُوهُ كَما هَداكُمْ وَ إِنْ كُنْتُمْ مِنْ قَبْلِهِ لَمِنَ الضَّالِّينَ ( 198 )

و ياد كنيد خدا را ، چنان كه هدايت كرده شما را ؛ و هر آئينه بوديد پيش از آن بىشك از بىخبران .

تفسير : كافران نيز خدا را ياد مىكردند ، ولى ذكر آنها با شرك آلوده بود . اين‌گونه ذكر مطلوب نيست . شما خدا را به توحيد ياد كنيد ؛ به توحيدى كه خود او به شما هدايت فرموده .

ثُمَّ أَفِيضُوا مِنْ حَيْثُ أَفاضَ النَّاسُ وَ اسْتَغْفِرُوا اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ ( 199 )

پس بازگرديد براى طواف از آنجا كه باز مىگردد مردم ؛ و بخشش بخواهيد از خدا ؛ هر آئينه خدا بسيار آمرزنده ، نهايت مهربان است .

تفسير : در روزگار كفر ، اين هم رسم غلط بود كه قريش ، باشندگان مكّه « 1 » ، به عرفات نمىرفتند ( چه ، عرفات از حرم خارج است ) ، و در داخل حدود حرم ( مزدلفه ) قيام مىنمودند .

مردمان ديگر به استثناى قريش به عرفات مىرفتند ، و از آنجا به غرض طواف به مكّه باز مىگشتند ؛ از اين جهت توضيح شد كه از آن جاى كه همهء مردم براى طواف مىآيند ، شما نيز از همان‌جا باز گرديد ، يعنى ، از عرفات واپس بيائيد ؛ و به گناهان گذشته نادم باشيد .

فَإِذا قَضَيْتُمْ مَناسِكَكُمْ فَاذْكُرُوا اللَّهَ كَذِكْرِكُمْ پس وقتى كه ادا كرديد مناسك حجّ خود را ؛ پس ياد كنيد خدا را ، مثل ياد كردن شما

( 1 ) . بدانجهت كه مقيم مكّه بودند ،