تفسير كابلى (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٨٦

سورة البقرة

وَ مَنْ أَظْلَمُ مِمَّنْ مَنَعَ مَساجِدَ اللَّهِ أَنْ يُذْكَرَ فِيهَا اسْمُهُ وَ سَعى فِي خَرابِها

و كيست بيدادگرتر از آنكه منع كرد مسجدهاى خدا را از آنكه ياد كرده شود در آنها نام او ، و كوشيد در ويرانى آن ؟ !

تفسير : اين آيت دربارهء نصارى فرود آمد كه آنها با يهود قتال كردند ؛ تورات را سوختند ، و بيت المقدس را ويران كردند ؛ يا دربارهء مشركان مكّه نازل گرديده كه آنها ، بر حسب عناد و تعصّب خويش ، در مقام « حديبيّه » ، « 1 » مسلمانان را از زيارت مسجد الحرام ( بيت اللّه المبارك ) منع كردند ؛ و هر آنكه هر مسجد را خراب كند ، در اين حكم داخل است .

أُولئِكَ ما كانَ لَهُمْ أَنْ يَدْخُلُوها إِلَّا خائِفِينَ

آن گروه ، نمىسزد مر ايشان را كه درآيند در آنها ، مگر ترسندگان

تفسير : كافران مذكور را سزاوار اين بود كه در مسجدهاى الهى به خوف و تواضع و ادب و تعظيم مىدرآمدند ، « 2 » و اين ظلم صريح است كه آنجا از راه بىاحترامى پيش آمدند ؛ يا اينكه لياقت زندگى با عزّت و حكومت را در آن ديار ندارند ، و همچنان صورت گرفت كه كشور شام و سرزمين مكّه را خدا ( ج ) از ديگران اخذ ، و به مسلمانان بخشيد .

لَهُمْ فِي الدُّنْيا خِزْيٌ

مرايشانراست در دنيا ذلت ؛

تفسير : يعنى در دنيا مغلوب شدند و به اسارت رفتند و جزيهء ده مسلمانان گرديدند .

( 1 ) . در منزل « حديبيّه » ، كاروانسرا و باراندازى در دو منزل مكهء مكرّمه ، ( 2 ) . درمىآمدند ، وارد مىشدند ،