تفسير فاتحة الكتاب از امام حسن عسكرى (ع) (فارسى) — الصفحة ٣١

در بارهء « الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ »

در بارهء « الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ »

در بارهء « الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ »

( 1 ) إمام عليه السّلام فرمود :

[ رحمان ] ، همان كسى است كه ؛ به روزى بندگانش شديدا متمايل است ! و موادّ روزى خود را از آنان نبرد ، اگر چه فرمانش نبرند ! .

بأفراد با إيمان ، در كاهش بندگى و طاعتشان [ رحيم ] است . و بأفراد كافر كيش و ناسپاس ! - كه خواستار كمك و همراهىاند ، با رفق و مدارا ! به آنان - [ رحيم ] است .

أمير المؤمنين فرمود :

[ رحمان ] ، همان كسى است كه ؛ به روزى بندگانش شديدا متمايل است ! .

فرمود : و از رحمت او است ! كه چون ؛ نيروى بلند شدن و غذا خوردن از كودك ، گرفته است ! بجاى آن ، تاب و توان بمادرش داد ! و او را بكودك ( خويش ) دلسوز و مهربان آفريد ! تا بتربيت و پرستاريش قيام كند . و چنانچه ؛ ( دست روزگار ) ، مادرى از مادران را سنگدل و بىعاطفه پروريد ! تربيت و پرستارى طفل ( عاجز ) را بديگر مؤمنين ، واجب گردانيد .

و از آنجا كه ؛ نيروى تربيت و قيام بمصالح فرزند ، از ( شالودهء وجود ) برخى از حيوانات ، گرفته شده ، آن تاب و توان را در أولاد و فرزندشان جايگزين نمود ! كه در زادروزش بپاخيزد ! و بدنبال روزى مقدّرش به راه افتد ! .

إمام عليه السّلام فرمود : و تفسير [ الرَّحْمنِ ] ، اينست :

[ الرَّحْمنِ ] كه قول خدا است ، مشتقّ از رحم است « 1 » . شنيدم رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله ميفرمايد : خداى عزّ و جلّ ! فرمود :

من ، [ رحمان ] ام ، و آن ، [ رحم ] است . برايش اسمى از اسمم مشتق نمودم ، كسى كه با آن ، رابطه برقرار كرد ، ( من ) با او ، رابطه برقرار كردم ! و كسى كه از او جدا شد ، از او جدا شدم ! .

( 1 ) يا مشتقّ از رحمة است .