تحرير الفصول في شرح كفاية الأصول (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٧٨
تحرير و شرح جواب مرحوم مصنّف از اشكال صاحب فصول ( ره )
تحرير و شرح جواب مرحوم مصنّف از اشكال صاحب فصول ( ره )
تحرير و شرح جواب مرحوم مصنّف از اشكال صاحب فصول ( ره )
حاصل جوابى كه مرحوم مصنّف از اشكال صاحب فصول ( ره ) مىدهند اينست :
امّا از اشكال اتّحاد دالّ و مدلول : در باب دالّ و مدلول لازم نيست كه اختلاف بين آنها ذاتى بوده به اين معنا كه ذات مدلول با ذات دالّ متفاوت باشد بلكه اختلاف و تفاوت اعتبارى كافيست يعنى ممكنست كه امر واحدى به اعتبارى دالّ بوده و به ملاحظهاى مدلول باشد مانند مورد بحث كه لفظ « زيد » باعتبار اينكه از متكلّم صادر شده دالّ بوده و به لحاظ آنكه خودش مقصود و مراد است مدلول محسوب مىگردد و همينقدر تفاوت كافى بوده و رافع محذور و اشكال سابق الذّكر مىباشد .
و امّا از اشكال تركّب قضيّه از دو جزء : قضايا باعتبار موضوع در آنها بر دو قسم مىباشند :
الف : آنكه موضوع صناعى و حاكى از آن با هم متّحد هستند و به عبارت ديگر موضوع در قضيّه لفظيّه نفس موضوع در خارج مىباشد .
ب : آنكه موضوع در قضيّه لفظيّه غير از موضوع خارجى باشد .
مثال قسم اوّل : مانند آنكه روى كتابى نامش نوشته شده همچون كتابى كه روى آن نوشته شده است : شرح لمعه كه در اين قضيّه موضوع نفس كتاب و عين خارجى آن بوده و محمولش لفظ شرح لمعه مىباشد .
مثال قسم دوّم : نظير غالب قضايا چنانچه مىگوييم : زيد ايستاده است كه موضوع شخص خارجى است و حاكى از آن لفظ زيد مىباشد .
در قسم دوّم بدون ترديد قضيّه سه جزء دارد ، موضوع ( شخص