تحرير الفصول في شرح كفاية الأصول (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٤٩٧

تحرير و شرح

در مالى كه به ديگرى منتقل شده است مترتّب مىگردد .

و خلاصه كلام آنكه :

اگر صفات مشهور و معروف را مدلول كلام لفظى ندانستيم اين‌طور نيست كه كلام خارج از دهان بدون مدلول و بىمعنا بماند .

قوله : بين طرفيها : يعنى طرفين نسبت .

قوله : او نفيها : يعنى نفى نسبت .

قوله : فى نفس الامر من ذهن او خارج : حضرات ظرف وجود اشياء را سه تا دانسته‌اند :

الف : ذهن كه ظرف موجودات كلّى است .

ب : خارج كه ظرف موجودات شخصى و جزئى است .

ج : نفس الامر كه اعمّ از ذهن و خارج مىباشد و از آن گاهى به عالم واقع نيز تعبير مىنمايند .

قوله : موجدة لمعانيها : ضمير در « معانيها » به صيغ انشائى راجع است .

قوله : ثبوت معانيها و تحقّقها بها : ضمير در « معانيها » به صيغ انشائى و در « تحقّقها » به معانى و در « بها » به صيغ عود مىكند .

قوله : و هذا نحو من الوجود : مشار اليه « هذا » ثبوت معانى بنفس صيغ مىباشد .

قوله : و ربّما يكون هذا منشا لانتزاع اعتبار مترتّب عليه : مشار اليه « هذا » ثبوت معانى بنفس صيغ مىباشد .

مثلا زن وقتى مىگويد :

انكحتك نفسى على الصّداق المعلوم يعنى ( خودم را در مقابل مهر معلوم به زوجيّت و كابين تو درآوردم ) .

سپس مرد مىگويد :

قبلت النّكاح لنفسى هكذا .

يعنى پذيرفتم نكاح را براى خود به آن‌طورى كه انشاء نمودى .