تحرير الفصول في شرح كفاية الأصول (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٤٨٤

خلاصه كلام

قوله : سوى ما هو مقدّمة تحقّقها : يعنى تحقّق اراده .

قوله : و هيجان الرّغبة اليه : ضمير در « اليه » به شىء راجع است .

قوله : و التّصديق لفائدته : ضمير در « فائدته » به شىء عود مىكند .

قوله : و هو الجزم بدفع ما يوجب : ضمير « هو » به تصديق راجع است .

قوله : توقفه عن طلبه لاجلها : ضمير در « توقفه » به طالب و در « طلبه » به شىء و در « لاجلها » به فائده راجع است .

قوله : هناك : يعنى در نفس .

قوله : صفة اخرى قائمة بها : يعنى قائم بنفس .

قوله : يكون هو الطّلب : ضمير « هو » به صفة اخرى راجع است .

قوله : المستتبع لتحريك العضلات : كلمه « مستتبع » يعنى به دنبالش واقع مىشوند .

قوله : ارادة فعله بالمباشرة : ضمير در « فعله » به شىء راجع است و اين عبارت ناظر است به موردى كه طالب خود شخصا بخواهد فعل را انجام دهد .

قوله : او المستتبع لامر عبيده به : ضمير در « عبيده » به طالب و در « به » به شىء راجع است و اين عبارت ناظر به صورتى بوده كه طالب نخواهد خود شخصا بر انجام فعل اقدام نمايد .

قوله : لا كذلك : يعنى لا بالمباشرة .

قوله : مسمّى بالطّلب : كلمه « مسمّى » خبر است براى « يكون » .

قوله : كما يعبّر به : ضمير در « به » به طلب راجع است .

قوله : و بها اخرى : ضمير در « بها » به اراده عائد است .

متن : و كذا الحال فى ساير الصّيغ الانشائيّة و الجمل الخبريّة ، فانّه لا يكون غير الصّفات المعروفة القائمة بالنّفس من التّرجّى و التّمنّى و العلم الى غير ذلك صفة اخرى كانت قائمة بالنّفس و قد دلّ اللّفظ عليها كما قيل :

انّ الكلام لفى الفؤاد و انّما * جعل اللّسان على الفؤاد دليلا