تحرير الفصول في شرح كفاية الأصول (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٤٧٦

مقدّمه سوّم

مقدّمه سوّم

مقدّمه سوّم

اراده در دو مورد محلّ بحث واقع مىشود :

1 - اراده حقتعالى .

2 - اراده انسان .

اراده حقتعالى بنا بر مذهب صحيح كه با اخبار وارده از آل اللّه و اهل بيت عصمت و طهارت سلام اللّه عليهم اجمعين مطابق مىباشد عبارتست از فعل خداوند متعال چنانچه در خبر صحيح از امام معصوم عليه السّلام وارده شده :

انّما ارادته فعله ( اراده خداوند صرفا همان فعل او مىباشد ) .

بنابراين اراده به عقيده صحيح از صفات فعل جنابش جلّ و على بوده نه از صفات ذات به آن طورى كه بسيارى از اهل معقول و كلام گفته‌اند و دليل بر درست نبودن اراده ذاتى در حقتعالى فرموده معصوم عليه السّلام است كه مىفرماين :

من اعتقد انّه مريد ازلا فليس بموحّد .

و تحقيق اين بحث را مختصرا در كتاب فصول الحكمة نموده طالبين به آنجا رجوع نمايند .

و اراده در غير حقتعالى عبارتست از نزوع نفس و تمايل آن به جانب شيئى .

حضرات براى اراده نيز مراتب و مراحلى گفته‌اند و آنها عبارتند از :

اراده مفهومى ، اراده انشائى ، اراده حقيقى ، اراده ذهنى .

البتّه آنچه در اينجا مورد استفاده و بحث ما است اراده انشائى و حقيقى بوده ازاين‌رو از اقسام ديگر صحبتى به ميان نمىآوريم .

اراده انشائى عبارتست از ايجاد و انشاء تمايل نفس به واسطه مظهر و مبرز .