تحرير الفصول في شرح كفاية الأصول (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٤٠١

تحرير و شرح

قوله : كما لا يكاد يضرّ بها : ضمير مؤنّث در « بها » به دعوى الانقلاب عود مىكند .

قوله : صدق السّلب كذلك : يعنى بالضّرورة .

قوله : به شرط عدم كونه مقيّدا به : ضمير در « كونه » به مصداق شىء و در « به » به قيد و محمول راجع است .

قوله : و ذلك لوضوح الخ : مشار اليه « ذلك » عدم تصحيح دعواى انقلاب و عدم اضرار به آن مىباشد .

قوله : فى الجهات و موادّ القضايا : اهل ميزان فرموده‌اند :

هر محمولى با موضوعى در واقع مكيّف است به كيفى كه اگر آن را در لفظ تصريح كنند جهت خوانده شده و قضيّه‌اى كه داراى جهت باشد قضيّه موجّهه گويند مانند قضيّه : الانسان حيوان ناطق بالضّرورة يا الانسان كاتب بالامكان العامّ و در صورتى كه به آن تصريح نشود صرف كيف در واقع را مادّه گفته و قضيّه خالى از آن را غير موجّهه گويند مانند قضيّه الانسان حيوان ناطق يا الانسان كاتب .

قوله : باىّ جهة منها : يعنى من الجهات .

قوله : و مع ايّة منها فى نفسها : ضمير در « منها » به جهات و در « نفسها » به قضيّه عود مىكند .

قوله : لا بملاحظة ثبوتها له واقعا : يعنى موضوع را به شرط محمول در نظر نگيرند .

ضمير در « ثبوتها » به نسبت محمول و در « له » به موضوع راجع است .

قوله : او عدم ثبوتها له كذلك : يعنى عدم ثبوت نسبة المحمول للموضوع واقعا .

متن : و بالجملة :

الدّعوى هو انقلاب مادّة الامكان بالضّرورة فيما ليست مادّته واقعا فى