تحرير الفصول في شرح كفاية الأصول (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٣٨٦

تحرير و شرح

اشكالى است كه شريف نموده بود .

قوله : و التّحقيق ان يقال : يعنى در جواب شريف .

قوله : لازم ما هو الفصل : ضمير « هو » به ماء موصوله راجع است .

قوله : و اظهر خواصّه : يعنى و ناطق اظهر خواصّ آن چيز ( فصل ) مىباشد .

قوله : و انّما يكون فصلا مشهوريّا منطقيّا : ضمير در « يكون » به ناطق راجع است .

مؤلّف گويد :

فصل حقيقى عبارتست از امر ذاتى كه فعليّت شىء به آن وابسته است و از آن بفصل حكيمى نيز تعبير مىنمايند و فصل مشهورى آنست كه لازم و اظهر خواصّ فصل حقيقى باشد كه از آن بفصل منطقى نيز تعبير مىگردد .

قوله : يوضع مكانه : يعنى مكان فصل حقيقى .

قوله : اذا لم يعلم نفسه : يعنى نفس فصل حقيقى .

قوله : و لذا ربّما يجعل لازمان : يعنى و چونكه ناطق فصل منطقى مشهورى است بسا به جايش دو عرض لازم قرار مىدهند .

قوله : مكانه : يعنى مكان ناطق .

و ممكنست بگوئيم ضمير به فصل حقيقى راجع بوده و معناى « و لذا ربّما الخ » اين مىباشد :

و چون فصل حقيقى امرى است غير معلوم لهذا بسيار مىشود كه بجاى آن دو وصف لازم قرار مىدهند كه نسبت آن دو با فصل حقيقى متساوى است الخ .

قوله : و عليه : يعنى و بنا بر اينكه ناطق فصل حقيقى نباشد .

قوله : فانّه و ان كان عرضا عامّا : ضمير در « فانّه » به مفهوم شىء راجع است .

قوله : الّا انّه بعد تقييده بالنّطق : ضمير در « انّه » و در « تقييده » به