تحرير الفصول في شرح كفاية الأصول (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٣٧٩

امور باقيمانده اوّل

متن : بقى امور الاوّل انّ مفهوم المشتقّ على ما حقّقه المحقّق الشّريف فى بعض حواشيه بسيط منتزع عن الذّات باعتبار تلبّسها بالمبدا و اتّصافها به غير مركّب .

و قد افاد فى وجه ذلك انّ مفهوم الشّيء لا يعتبر فى مفهوم النّاطق مثلا و الّا لكان العرض العامّ داخلا فى الفصل .

و لو اعتبر فيه ما صدق عليه الشّيء انقلبت مادّة الامكان الخاصّ ضرورة ، فانّ الشّيء الّذى له الضّحك هو الانسان و ثبوت الشّيء لنفسه ضرورى .

هذا ملخّص ما افاده الشّريف على ما لخّصه بعض الاعاظم .

ترجمه :

امور باقيمانده اوّل

امور باقيمانده اوّل

مفهوم مشتقّ طبق تحقيقى كه محقّق شريف در برخى از حواشى خود نموده بسيط بوده و از ذات باعتبار تلبّس و اتّصافش به مبدأ منتزع بوده نه آنكه مفهوم مركّبى باشد .

و در توجيه اين كلام چنين آورده است :

مفهوم « شىء » را نمىتوان در مفهوم و معناى « ناطق » اعتبار كرد زيرا در غير اين صورت عرض عامّ در فصل داخل مىگردد .

و اگر در « ناطق » مصداق شىء را ملاحظه نمائيم لازم مىآيد كه مادّه امكان خاصّ به ضرورت منقلب گردد چه آنكه شىء كه ضحك برايش ثابت است همان انسان مىباشد و ثبوت شىء براى شىء امر ضرورى است اين استدلال ملخّص آنچه شريف طبق تلخيص برخى از بزرگان گفته مىباشد .