تحرير الفصول في شرح كفاية الأصول (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٢٤٢

تحرير و شرح

لفظ مشترك تأمين شود عدم چنين محذورى واضح و روشن است و امّا اينكه گفته شد در صورت نبودن قرينه لازم مىآيد كه در كلام اجمال بوده و آن شايسته كلام حقتعالى نيست :

در جواب بايد بگوئيم گفتن اجمال و استعمال الفاظ مجمل در صورتى كه غرض برآن مترتّب باشد هيچ اشكالى نداشته و قبول نداريم در چنين موردى باز اجمال شايسته كلام حقتعالى نباشد .

چگونه مىتوان قبول نمود كه اجمال شايسته كلام بارىتعالى نيست با اينكه حضرتش جلّ و على در قرآن شريف خود از وقوع الفاظ مشترك و مشتبه اخبار نموده چنانچه در سوره ( آل عمران ) آيه ( 7 ) مىفرمايد :

مِنْهُ آياتٌ مُحْكَماتٌ ، هُنَّ أُمُّ الْكِتابِ الآية :

تحرير و شرح

تحرير و شرح

قوله : و ذلك : مشار اليه « ذلك » عدم استحاله اشتراك در قرآن مىباشد .

قوله : اتى به : ضمير در « به » به اشتراك راجع است .

قوله : مع كونه ممّا يتعلّق به الغرض : ضمير در « كونه » و « به » به اشتراك عائد است .

قوله : بوقوعه : يعنى بوقوع الاشتراك .

متن : و ربّما توهّم وجوب وقوع الاشتراك فى اللّغات لاجل عدم تناهى المعانى و تناهى الالفاظ المركّبات ، فلا بدّ من الاشتراك فيها .

و هو فاسد ، لوضوح امتناع الاشتراك فى هذه المعانى ، لاستدعائه الاوضاع الغير المتناهية .

و لو سلّم لم يكد يجدى الّا فى مقدار متناه .