تحرير الفصول في شرح كفاية الأصول (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ١٦٠

تحرير و شرح جواب اشكال

خارجيّا مسبّبا عن مركّب ، مردّد بين الاقلّ و الاكثر كالطّهارة المسبّبة عن الغسل و الوضوء فيما اذا شكّ فى اجزائهما .

هذا على الصّحيح و امّا على الاعمّ فتصوير الجامع فى غاية الاشكال .

ترجمه : اشكال مذكور مدفوع است به اينكه جامع مفهوم واحدى است كه از اين مركّباتى كه بحسب اختلاف حالات از حيث زيادى و نقصان با هم متفاوت و مختلفند انتزاع شده و با آنها يك نحو اتّحادى دارد و بديهى است در مثل چنين جامعى اگر شكّ شود مىتوان برائت جارى نمود .

بلى برائت را در موردى نمىتوان جارى كرد كه مأمور به امر واحد خارجى بوده و مسبّب باشد از مركّبى كه مردّد بين اقلّ و اكثر است نظير طهارتى كه مسبّب از غسل و وضوء است و در اجزاء سببش يعنى ( وضوء و غسل ) شكّ شود آيا فلان جزء داخل اجزاء آنها است يا داخل نيست .

شرحى كه در تصوير قدر جامع گذشت بنا بر قول قائلين به وضع اسماء براى خصوص ماهيّت صحيح بود .

و امّا تصوير قدر جامع بنا بر قول اعمى بايد گفت در نهايت اشكال مىباشد .

تحرير و شرح جواب اشكال

تحرير و شرح جواب اشكال

قبل از اينكه بشرح جواب بپردازيم مقدّمه كوتاهى ذكر مىگردد :

مفهومى كه بسيط و از مركّبات اخذ و انتزاع شده از دو حال خارج نيست :

الف : آنكه در وجود از مركّبات منهاض بوده و بين آن و مناشى انتزاعش امتياز باشد مانند طهارت كه امر بسيطى است و از وضوء يا غسل انتزاع مىشود و پرواضح است كه وجودش با وجود وضوء و غسل متغاير و