تحرير الفصول في شرح كفاية الأصول (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ١٢
مطلب اوّل تعريف مسائل علم
ترجمه :
مسائل و تعريف آن
مسائل و تعريف آن
مسائل هر علمى عبارتست از مجموع قضاياى پراكنده‌اى كه جامع تمام آنها اشتراكشان در غرضى است كه بخاطر آن غرض علم منظور تدوين و وضع شده است ، ازاين‌رو گاهى برخى از علوم در پاره‌اى از مسائل با هم تداخل مىكنند و آن عبارتست از مسائلى كه دخالت در تحقّق يافتن دو مهمّ و غرض دارند كه بخاطر هريك از آن دو علمى مستقلّ و جداگانه تدوين شده در نتيجه از مسائل دو علم گرديده‌اند .
تحرير و شرح
تحرير و شرح
مرحوم مصنّف در اين عبارات به دو مطلب اشاره فرموده كه شرح آن دو چنين مىباشد :
مطلب اوّل تعريف مسائل علم
مطلب اوّل تعريف مسائل علم
مسائل هر علمى عبارتست از مجموع قضايائى كه همگى در تحقّق پيدا كردن يك غرض دخالت داشته باشند مانند مسائل ذيل :
كلّ مفعول منصوب ، كلّ مبتداء مرفوع ، كلّ حال منصوب ، اسم كان مرفوع و خبره منصوب و امثال اين‌گونه مسائل كه چون همگى آنها در مصون ماندن زبان از اشتباه در تلفّظ و گفتار دخيل هستند و اين غرضى است مترتّب بر تحصيل علم نحو لاجرم مسائل مزبور را مسائل علم نحو مىدانند .
پس مناط و ملاك مسئله بودن براى علمى آنست كه غرض از تحصيل علم برآن مترتّب بوده و قضيّه منظور در تحقّق آن دخالت داشته باشد .