تشريح المقاصد في شرح الفرائد (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٣٠٨

اختيار مصنّف ( ره ) و بيان قوّت و ضعف وجوه

قوله : يقتضى البراءة اليقينيّة عنه : ضمير در « عنه » به « الحكم الواقعى » عود مىكند .

قوله : هى بنفسها مذمومة : ضميرهاى مؤنّث به مخالفت قطعيّه راجع است .

متن : و الاقوى من هذه الوجوه هو الوجه الثّانى ، ثمّ الاوّل ، ثمّ الثّالث .

ترجمه :

اختيار مصنّف ( ره ) و بيان قوّت و ضعف وجوه

اختيار مصنّف ( ره ) و بيان قوّت و ضعف وجوه

مرحوم مصنّف مىفرماين :

از نظر ما وجه دوّم از تمام وجوه اربعه اقوى بوده و پس از آن وجه اوّل و سپس وجه سوّم داراى قوّت مىباشند .

شرح مقصود

مرحوم شارح كبير فرموده :

امّا قوّت وجه دوّم واضح است زيرا اطاعت و معصيت و تحقّق آنها به حكم عقل و عقلاء است و ايشان در مذمّت نمودن بر ترك امتثال فرقى بين معلوم بالتّفصيل و معلوم بالاجمال نمىگذارند چه آنكه موجب امتثال و باعث بر لزوم آن علم به تكليف است اعمّ از آنكه اجمالى بوده يا تفصيلى باشد و صرفا جهل كلّى است كه سبب رفع تكليف مىشود .

و امّا قوّت وجه اوّل نسبت به ساير وجوه ازاين‌رو است كه معلوم نيست عقل و عقلاء عبد تارك امتثال را نسبت به دو مقام گذشته مذمّت كنند بلكه قدر متيقّن از موارد حرمت مخالفت آنجائى است كه بنده عصيان و طغيانش نسبت به خطاب تفصيلى باشد .