تشريح المقاصد في شرح الفرائد (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٢٨٥

تقرير ديگر براى جواز مخالفت التزاميّه

به ملاحظه قبحش بر حكيم مستحيل و ممتنع مىباشد .

قوله : اى جواز المخالفة فيه : ضمير در « فيه » به التزام راجعست .

قوله : و لا يلتزمه احد : ضمير منصوبى در « يلتزمه » به تكليف من غير بيان عود مىكند .

قوله : و ان كان باحدهما المخيّر فيه : ضمير در « فيه » به « احدهما » عود مىكند .

قوله : فلا بدّ له من خطاب آخر : ضمير در « له » به « احدهما المخيّر » عود مىنمايد .

قوله : و هو مع انّه لا دليل عليه : ضمير « هو » به خطاب آخر راجع است .

قوله : لانّ الغرض من هذا الخطاب : يعنى خطابى كه دلالت بر تخيير بين احد المحتملين دارد .

قوله : و هو حاصل من دون الخطاب التّخييرى : ضمير « هو » به مضمون راجع است .

قوله : فيكون الخطاب طلبا للحاصل : مقصود از « خطاب » خطاب آخر است .

قوله : انّما يدّعى ثبوته : يعنى ثبوت خطاب تخييرى .

قوله : بان يقصد منه : يعنى يقصد من الخطاب التّخييرى .

قوله : فينحصر دفعه حينئذ : ضمير در « دفعه » به ادّعاء راجع بوده و مقصود از « حينئذ » حين هذه الدّعوى مىباشد .

قوله : فافهم : شايد اشاره باشد به اينكه اگر معناى ادلّه وجوب التزام به آنچه پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله و سلّم آورده‌اند اين باشد كه التزام به احكام به آن طور كه در واقع هستند لازم است پس در مورد علم تفصيلى التزام واجب مىشود و اين امر مستلزم دو اشكال است :

الف : آنكه قبلا گفتيم حتّى با علم تفصيلى به حكم دليلى بر لزوم التزام در دست نيست و بين اين دو كلام منافات و تهافت بسى روشن و ظاهر است .

ب : اشكال ديگر آنكه وقتى در فرض علم تفصيلى التزام به حكم معلوم لازم بوده در فرض حصول علم اجمالى بايد بنحو تخيير التزام باحدهما واجب باشد چه