تشريح المقاصد في شرح الفرائد (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٢١٩

كلام در احتياطى كه متوقّف بر تكرار نباشد

شرح مقصود

قوله : و امّا اذا لم يتوقّف الاحتياط على التّكرار : مانند تمام مواردى كه دوران امر بين اقلّ و اكثر باشد مثلا شكّ دارد كه استعاذه قبل از قرائت از اجزاء نماز بوده يا جزء نمىباشد البتّه احتياط مقتضى است در نمازى كه مىخواند ذكر استعاذه را احتياط بياورد .

قوله : لا يبعد ذهاب المشهور الى ذلك : مشاراليه « ذلك » منع از احتياط و لزوم تحصيل يقين تفصيلى است .

قوله : بل ظاهر كلام السّيّد الرّضى ( ره ) الخ : مرحوم شهيد اوّل در كتاب ذكرى و شهيد ثانى در روض الجنان چنين آورده‌اند كه سيّد رضى عليه‌الرّحمه از برادر بزرگوارش مرحوم علم الهدى سيّد مرتضى عطّر اللّه مرقده سؤال نمود كه :

مگر نه اينست كه اجماع فقهاء واقع است بر اينكه نماز شخصى كه احكام آن را نمىداند مجزى و كافى نيست ، و چون جهل باعداد ركعات مساوق با جهل به احكام نماز است لاجرم چنين نمازى از مصلّى جاهل نبايد كفايت كند ، پس چرا نماز جاهل به قصر و اتمام را باطل نمىدانند ؟

مرحوم سيّد مرتضى در جواب مىفرماين :

گرچه جاهل معذور نيست ولى ممكن است در اين مورد بخصوص جهل مغيّر حكم باشد و چنانچه ملاحظه مىشود در كلام سيّد رضى ( ره ) اشاره شده به وقوع اجماع بر بطلان نماز كسى كه احكام نماز را نمىداند و در جوابى كه مرحوم علم الهدى به ايشان داده‌اند چون اجماع مدّعى منع و ردّ نشده لاجرم نفس عدم منع تقريرى است از ايشان نسبت بتحقّق اجماع و استشهاد مرحوم مصنّف در اين مقام بكلام اين دو بزرگوار بجا و بمورد است .

قوله : و ظاهر تقرير اخيه السّيّد المرتضى له : ضمير در « له » به السّيّد الرّضى راجع است .

قوله : من لا يعلم احكامها : يعنى احكام الصّلاة .