تشريح المقاصد في شرح الفرائد (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٢١٦

كلام مرحوم بارفروشى

مرحوم بارفروشى در ذيل كلام ابن ادريس ( ره ) مىفرماين :

ملخّص عبارتى كه ذكر شد به دو وجه برمىگردد :

1 - بر شخص مزبور يك نماز واجب است درحالىكه اگر بخواهد دو بار نماز بخواند نمىداند كدام واجب و مأمور به واقعى است لاجرم نيّت وجوب كه از آن به قصد وجه تعبير مىكنند از وى متمشّى نمىشود .

2 - بر شخص مصلّى واجب است كه در وقت شروع علم به طهارت جامه و لباسش داشته باشد درحالىكه اگر دو نماز بخواهد بخواند در طهارت ثوب وقت شروع در هريك از دو نماز شكّ دارد .

سپس فرموده :

و از ظاهر اين دو وجه چنين استفاده مىشود كه احتياط مشروع نباشد حتّى با عدم تمكّن از علم تفصيلى .

و از مرحوم يحيى ابن سعيد نيز مثل رأى ابن ادريس ( ره ) حكايت شده .

و برخى از تلامذه مرحوم مصنّف از ايشان نقل نموده‌اند كه ايشان از مرحوم صاحب الجواهر در درس شنيده‌اند كه وى فرموده :

كسى كه نمازش را تكرار مىنمايد و به اين نحو احتياط مىكند بر او مطيع صادق نبوده بلكه وى عمل لغو انجام مىدهد نه عبادت .

ولى مرحوم مصنّف در اين مسئله توقّف فرموده و مستندش اينست كه طريقه عقلاء در موردى كه احتياط محتاج بتكرار باشد معلوم و محرز نيست .

ولى از نظر ما كلمات مذكور تمام بر خلاف انصاف است زيرا قبلا گفتيم كه بناء عقلاء و طريقه ايشان بر تحقّق اطاعت بوده و در صدق عنوان طاعت لازم است به حكم عقلاء رجوع نمود چه آنكه امر آن بدست ايشان بوده و شارع در آن تصرّفى ندارد . تمام شد موضع حاجت از كلام مرحوم بارفروشى رضوان اللّه عليه .

قوله : و ان كان ما ذكره من التّعميم ممنوعا : مقصود از تعميم عبارت « حتّى مع عدم التّمكّن من العلم التفصيلى » است و وجه منع از آن اينست كه اگر اين كلام