تشريح المقاصد في شرح الفرائد (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ١٤٨

مقاله مرحوم محدّث بحرانى

قوله : من عبادات و غيرها : يعنى غير عبادات كه مقصود معاملات باشد .

قوله : و لا سبيل اليها الّا السّماع : ضمير در « اليها » به احكام فقهيّه راجع است .

قوله : لقصور العقل المذكور : مقصود همان عقل مطلق است كه در عبارت « لا مدخل للعقل » آمده .

قوله : عن الاطّلاع عليها : ضمير مؤنّث در « عليها » به احكام راجعست .

قوله : بالنّسبة الى ما لا يتوقّف على التّوقيف : مقصود از « توقيف » توقيف و استدلال شرعى است و منظور از « ما لا يتوقّف الخ » امور نظرى مىباشد .

قوله : المتعلّق بذلك : مشار اليه « ذلك » ما لا يتوقّف مىباشد .

قوله : فى صحّة العمل به : ضمير در « به » به دليل عقلى راجعست .

قوله : و الّا فان لم يعارضه دليل عقلى : كلمه « الّا » يعنى و ان لم يكن بديهيّا و ضمير در « لم يعارضه » به « الدّليل العقلى القطعى » راجع است .

قوله : فكذلك : يعنى فلا ريب فى صحّة العمل به .

قوله : فان عارضه دليل عقلى آخر : ضمير منصوبى در « عارضه » به « الدّليل العقلى القطعى » عود مىكند .

قوله : و الّا فاشكال : كلمه « الّا » يعنى و ان لم يكن مؤيّدا بالنّقلى .

قوله : فان عارضه دليل نقلى : ضمير در « عارضه » به « الدّليل العقلى القطعى » عود مىكند .

قوله : الّا انّ هذا فى الحقيقة الخ : مشار اليه « هذا » تعارض عقلى مؤيّد بنقلى با دليل نقلى ديگر مىباشد .

قوله : تعارض فى النّقليّات : يعنى در واقع دو دليل نقلى با هم متعارض بوده كه دليل عقلى مرجّح يكى از آن دو قرار گرفته است .

قوله : و الّا فالتّرجيح للنّقلى : معناى كلمه « الّا » اينست كه و ان لم يكن العقلى مؤيّدا بالنّقلى و مقصود از « للنّقلى » نقلى معارض مىباشد .

قوله : هذا بالنّسبة الى العقلى المطلق : مشار اليه « هذا » مطالبى است كه از « نعم يبقى الكلام الخ » گفته شد .