تفسير جوامع الجامع (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٦٥

تفسير :

منزّهى از اين كه جز تو كسى از غيب اطّلاع داشته باشد ، و يا نسبت به مشيّت تو در آفرينش آدم و جانشينى او به تو اعتراض شود .

لا عِلْمَ لَنا إِلَّا ما عَلَّمْتَنا ؛ يعنى حكمت آفرينش آدم و خليفه بودنش از آنچه به ما آموختى معلوم نيست .

إِنَّكَ أَنْتَ الْعَلِيمُ الْحَكِيمُ « 1 » ؛ « عليم » صيغهء مبالغه است ، و معناى جملهء آيه اين است كه تو عالم به همه علوم و دانشها و داناى به همه افعال مىباشى .

[ سوره البقرة ( 2 ) : آيه 33 ]

قالَ يا آدَمُ أَنْبِئْهُمْ بِأَسْمائِهِمْ فَلَمَّا أَنْبَأَهُمْ بِأَسْمائِهِمْ قالَ أَ لَمْ أَقُلْ لَكُمْ إِنِّي أَعْلَمُ غَيْبَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ أَعْلَمُ ما تُبْدُونَ وَ ما كُنْتُمْ تَكْتُمُونَ ( 33 )

ترجمه

فرمود اى آدم آنها را از ( اسامى و اسرار ) اين موجودات آگاه كن ، هنگامى كه آنها را آگاه كرد خداوند فرمود : نگفتم ، من غيب آسمان و زمين را مىدانم ، و نيز مىدانم آنچه را شما آشكار و يا پنهان مىكنيد . ( 33 )

تفسير :

أَنْبِئْهُمْ بِأَسْمائِهِمْ ، انباء [ خبر دادن ] مربوط به « اسماء » است نه ، « مسميات » از اين رو ، نفرموده : « انبئهم بهم » چون قبلا اشاره كرديم كه « تعليم » به « اسماء » مربوط مىشود . و معناى جمله اين است كه خدا فرمود : اى آدم فرشتگان را از اسمهاى موجوداتى كه بر تو عرضه داشتيم آگاه كن .

فَلَمَّا أَنْبَأَهُمْ بِأَسْمائِهِمْ قالَ أَ لَمْ أَقُلْ لَكُمْ إِنِّي أَعْلَمُ غَيْبَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ أَعْلَمُ ما تُبْدُونَ وَ ما كُنْتُمْ تَكْتُمُونَ ؛ يعنى ، وقتى آدم نام همه چيز و منافع و مضرّات و خواص آنها را براى فرشتگان بيان كرد ، خداى سبحان خطاب به ملائكه فرمود : آيا

( 1 ) - ابن عباس مىگويد ، فرق عليم با حكيم ، اين است كه عليم ، كامل در دانش است و حكيم كسى است كه كامل در عمل ( كار ) است و اين آيه دلالت دارد كه همه علوم و دانشها از خداست . ( ترجمهء تفسير مجمع البيان ، ج 1 ، ص 122 ) . - م .