تفسير جوامع الجامع (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٦٦٨

تفسير :

اين كه گفته مىشود : أعجبنى زيد و كرمه ؛ بنا بر اين ، فى يتامى النساء ؛ متعلّق به « يتلى » است .

و مىتوان گفت فِي يَتامَى النِّساءِ ؛ بدل است از « فيهن » و اين تركيب اضافى يعنى يتامى النساء ؛ كه متضمّن معناى « من » است مانند : ثوب خز و سحق عمامة .

اللَّاتِي لا تُؤْتُونَهُنَّ ما كُتِبَ لَهُنَّ ؛ يعنى دختران يتيمى كه آنچه از ميراث بر ايشان معيّن شده به آنان نمىدهيد .

در جاهليت رسم بر اين بود ، مردى كه دختر يتيمى را سرپرستى مىكرد او و ثروتش را به خود نسبت مىداد و چنانچه آن دختر زيبا بود با او ازدواج مىكرد ولى اگر زشت بود جلو ازدواج او را مىگرفت تا زمانى كه مىمرد و اموال او را به ارث مىبرد .

وَ تَرْغَبُونَ أَنْ تَنْكِحُوهُنَّ ؛ در معناى اين جمله دو احتمال است :

1 - يعنى شما تمايل داريد كه به خاطر زيبايى و ثروتشان با آنها ازدواج كنيد .

2 - شما به خاطر زشتى آنها از ازدواج با ايشان خوددارى مىكنيد .

وَ الْمُسْتَضْعَفِينَ مِنَ الْوِلْدانِ ؛ اين جمله عطف بر يتامى النساء و مجرور است .

در جاهليّت فقط مردانى كه متصدّى امور بودند ارث مىبردند و زنان و كودكان از آن محروم بودند . و معناى آيه اين است كه خدا دربارهء زنان يتيم و اطفال ناتوان حكم مىكند كه حقوقشان را بدهيد وَ أَنْ تَقُومُوا لِلْيَتامى بِالْقِسْطِ ؛ و نيز خداوند حكم مىكند كه نسبت به يتيمان در مورد جانها و ميراثهايشان عادلانه رفتار كنيد و حقّ هر صاحب حقّى را بدهيد ، صغير باشد يا كبير ، دختر باشد يا پسر .

وَ ما تَفْعَلُوا مِنْ خَيْرٍ ؛ شما مؤمنان هر گونه عدالت و نيكى كه درباره يتيمان و زنان انجام دهيد خداى سبحان بدان آگاه است و پاداش عملتان نزد او ضايع نمىشود .