تفسير جوامع الجامع (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٦٥٧

[ شأن نزول ]

كسانى هستيد كه در زندگى اين جهان از آنها دفاع كرديد ، امّا كيست كه در برابر خداوند در روز رستاخيز از آنها دفاع كند و يا چه كسى است كه وكيل و حامى آنها باشد ؟ ! ( 109 )

تفسير :

تفسير :

[ شأن نزول ]

[ شأن نزول ]

روايت شده است كه ابو طعمة بن أبيرق زره يكى از همسايگانش را به نام قتادة بن نعمان به سرقت برد و آن را نزد ، يك نفر يهودى پنهان كرد ، و چون زره از خانه مرد يهودى به دست آمد ، گفت : ابو طعمه آن را به من تحويل داده است .

بنى ابيرق [ كه سه برادر به نامهاى بشر ، و بشير و مبشّر بودند ] خدمت رسول خدا ( ص ) رسيده و با ايشان گفتگو و از حضرت تقاضا كردند كه از رفيقشان دفاع نمايد . آنها به پيامبر اظهار داشتند چنانچه از وى دفاع نكنى او رسوا و هلاك مىشود و مرد يهودى تبرئه خواهد شد ، و رسول خدا ( ص ) اراده كرد به درخواست بنى ابيرق عمل كرده و مرد يهودى را مجازات كند .

آن گاه آيات فوق نازل شد و حقيقت را روشن ساخت .

بِما أَراكَ اللَّهُ ؛ آنچه خدا بر تو وحى كرد و تو را بدان آگاه ساخت .

وَ لا تَكُنْ لِلْخائِنِينَ خَصِيماً ؛ يعنى براى حمايت از خيانتكاران دشمن بىگناهان مباش . وَ اسْتَغْفِرِ اللَّهَ ؛ و از اين كه قصد مجازات كردن يهودى را داشتى بايد از خدا استغفار كنى .

يَخْتانُونَ أَنْفُسَهُمْ ؛ كسانى كه با معصيت به خويشتن خيانت مىكنند ، و به علّت اين كه در حقيقت ضرر خيانت به خودشان برمىگردد گناه معصيت كاران ، خيانت آنان به خويش تلقّى شده است ، چنان كه ظلم به نفس نيز محسوب مىشود .

نظير اين است آيهء : عَلِمَ اللَّهُ أَنَّكُمْ كُنْتُمْ تَخْتانُونَ أَنْفُسَكُمْ ؛ « چون خدا دانست كه شما در كار مباشرت با زنان به خود خيانت كرديد » ( بقره / 187 ) .

يَسْتَخْفُونَ مِنَ النَّاسِ ؛ يعنى به خاطر شرم و نيز ترس آسيب ديدن از مردم از آنها مخفى مىشوند ، ولى از خدا كه به احوال آنان آگاه است حيا نكرده و از او