تفسير جوامع الجامع (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٦٥٠

تفسير :

يار و همنشين محمّد ( ص ) و ابراهيم ( ع ) خواهد بود « 1 » .

سپس در آيهء بعد دسته‌اى را كه به واسطهء فقر و ناتوانى و كم آشنايى آنها با راهها نتوانستند براى خروج از مكّه تدبيرى بينديشند ، استثنا كرده است . و جملهء :

لا يَسْتَطِيعُونَ حِيلَةً ؛ صفت براى « المستضعفين » يا براى « الرِّجالِ وَ النِّساءِ وَ الْوِلْدانِ » است ، و هر چند جملات موصوف بايد مطابق صفت نكره باشند ولى معرفه آوردن آنها جايز شمرده شده ، زيرا گرچه حرف تعريف در جمله‌هاى موصوف وجود دارد ولى منظور از آنها افراد معيّنى نيست ، مانند قول شاعر :

« و لقد أمر على اللّئيم يسبنى » « 2 »

و شاهد مثال « اللّئيم » است كه گرچه الف و لام تعريف دارد ولى مقصود شاعر شخص معيّنى نيست .

[ سوره النساء ( 4 ) : آيه 100 ]

[ سوره النساء ( 4 ) : آيه 100 ]

وَ مَنْ يُهاجِرْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ يَجِدْ فِي الْأَرْضِ مُراغَماً كَثِيراً وَ سَعَةً وَ مَنْ يَخْرُجْ مِنْ بَيْتِهِ مُهاجِراً إِلَى اللَّهِ وَ رَسُولِهِ ثُمَّ يُدْرِكْهُ الْمَوْتُ فَقَدْ وَقَعَ أَجْرُهُ عَلَى اللَّهِ وَ كانَ اللَّهُ غَفُوراً رَحِيماً ( 100 )

ترجمه

ترجمه

و كسى كه در راه خدا هجرت كند نقاط امن فراوان و گسترده‌اى در زمين مىيابد ، و كسى كه از خانه‌اش به عنوان مهاجرت به سوى خدا و پيامبر او بيرون رود سپس مرگش فرا رسد پاداش او بر خداست و خداوند آمرزنده و مهربان است . ( 100 )

تفسير :

تفسير :

مُراغَماً ؛ يعنى محلّ امن براى هجرت و راهى كه شخص با پيمودن آن بينى قومش را بر خاك مىمالد ، يعنى بر خلاف ميلشان از آنها جدا مىشود . « رغم » .

خوارى و پستى و در اصل به معناى چسباندن بينى به خاك است . نابغهء جعدى گويد :


( 1 ) - نور الثقلين ، ج 1 ، ص 541 . ( 2 ) - ترجمهء اين مصرع در ذيل آيهء 7 سورهء فاتحة الكتاب گذشت .