تفسير جوامع الجامع (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٣٨٨
تفسير :
تا تكليف سخت‌تر شود چنان كه در آيهء ديگر فرمود : إِنَّا جَعَلْنا ما عَلَى الْأَرْضِ زِينَةً لَها لِنَبْلُوَهُمْ ؛ « ما آنچه را در روى زمين هست ، زينت براى آن قرار داديم تا بدين وسيله مردم را بيازماييم » ( كهف / 7 ) .
2 - حسن مىگويد : زينت دهندهء شيطان است ، زيرا سراغ نداريم كسى بيش از خداوند كه خالق دنياست از آن نكوهش كرده باشد .
مِنَ النِّساءِ ؛ علّت اين كه خداى سبحان زنها را پيش از همه ذكر كرده اين است كه فتنه زنها از همه بيشتر است .
وَ الْبَنِينَ ؛ و علّت اين كه خداوند فرزندان را در مرحلهء دوّم بيان فرمود - اين است كه محبت آنان انگيزه‌اى است براى گردآوردن [ مال ] حرام .
« قنطار » « كه مفرد « قناطير » است ] به معنى مال فراوان است . و در مقدار آن اقوالى گفته شده :
1 - پوست گاوى كه پر از طلا باشد .
2 - هفتاد هزار دينار .
3 - صد هزار دينار .
« الْمُقَنْطَرَةِ » از لفظ « قنطار » گرفته شده و براى تأكيد است ، چنان كه گفته مىشود : « الف مولف » و « بدرة مبدرة » .
الْمُسَوَّمَةِ ؛ اسبهاى تعليم يافته يا چرانيده شده ، از ريشه « اسام الدابة و سومها » يعنى چهار پا را به چرا فرستاد .
وَ الْأَنْعامِ ؛ و ازواج هشت گانه از چهار پايان [ كه منظور نر و ماده از بز و ميش و گاو و شتر است ] « 1 »
( 1 ) - چنان كه خداوند در جاى ديگر مىفرمايد : خَلَقَكُمْ مِنْ نَفْسٍ واحِدَةٍ ثُمَّ جَعَلَ مِنْها زَوْجَها وَ أَنْزَلَ لَكُمْ مِنَ الْأَنْعامِ ثَمانِيَةَ أَزْواجٍ ؛ « او شما را از نفس واحدى آفريد ، و همسرش را از ( باقيماندهء گل ) او خلق كرد و براى شما هشت زوج از چهار پايان نازل كرد » ( زمر / 6 ) . - م .