تفسير جوامع الجامع (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٢٥٤

تفسير :

قربانى و از ائمهء ما ( ع ) نقل شده كه « روزه » سه روز واجب است و « صدقه » از آن شش مسكين و بنا به روايتى ده مسكين است و قربانى هم بايد گوسفند باشد ، و شخص مخيّر است كه يكى از اين‌ها را اختيار كند . اين روايت از پيامبر ( ص ) نيز نقل شده است .

« نسك » مصدر است ، و گفته شده جمع « نسيكه » به معناى قربانى است .

فَإِذا أَمِنْتُمْ فَمَنْ تَمَتَّعَ بِالْعُمْرَةِ إِلَى الْحَجِّ ؛ هر گاه مانعى از ناحيه دشمن و يا بيمارى وجود نداشت و ايمن و آسوده بوديد و خواستيد پس از فراغت از « عمره » ، « حجّ تمتّع » انجام دهيد .

فَمَا اسْتَيْسَرَ مِنَ الْهَدْيِ ؛ پس هر قربانى كه ممكن شد بدهيد .

قربانى حجّ تمتع به اتّفاق همهء علما واجب است ولى اختلاف در اين است كه آيا قربانى خود ، يكى از اعمال است يا جبران و فديه مىباشد ؟

از نظر ما ( اماميّه ) قربانى خود يكى از اعمال مستقل حجّ است [ و گوشت قربانى را مىتوان خورد ] و ابو حنيفه نيز همين عقيده را دارد ، ولى به عقيدهء شافعى قربانى جبران و فديه ( جنايات ) است و خوردن گوشت قربانى جايز نيست .

فَمَنْ لَمْ يَجِدْ فَصِيامُ ثَلاثَةِ أَيَّامٍ فِي الْحَجِّ ؛ كسى كه نه خود قربانى و نه پولش را دارد ، بايد سه روز در حج روزه بگيرد ، و بهتر است روزهاى هفتم و هشتم و نهم ذيحجّه را روزه باشد .

وَ سَبْعَةٍ إِذا رَجَعْتُمْ ؛ و هفت روز ديگر را هنگامى كه به وطن خود بازگشتيد روزه بگيريد .

تِلْكَ عَشَرَةٌ كامِلَةٌ ؛ اين جمله براى تأكيد آمده است ، و در آن سفارش بسيار بر روزه گرفتن اين ده روز و كامل كردن آنها شده است .

ذلِكَ لِمَنْ لَمْ يَكُنْ أَهْلُهُ حاضِرِي الْمَسْجِدِ الْحَرامِ ؛ اين عمره تمتّع فقط براى كسانى است كه مقيم مكّه نباشند و اهل مكه كسانى هستند كه بين محل زندگى آنان تا مكّه از هر طرف دوازده ميل و يا كمتر فاصله باشد .