تفسير جوامع الجامع (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٢٤٤

[ شان نزول آيه ] :

وقتى مرد با همسرش آميزش مىكند منظورش اين باشد كه خدا فرزندى به او عطا كند نه اين كه مقصودش تنها دفع شهوت باشد . و برخى گفته‌اند : معنايش اين است كه بخواهيد آنچه را خداوند پس از منع از آن براى شما مباح كرده است .

وَ كُلُوا وَ اشْرَبُوا حَتَّى يَتَبَيَّنَ لَكُمُ الْخَيْطُ الْأَبْيَضُ ؛ بخوريد و بياشاميد تا « خيط ابيض » بر شما آشكار شود و مقصود از آن اوّلين سپيدى صبح است كه در افق پديد مىآيد و مانند سپيدى ممتدى است كه در ميان سياهى شب آشكار مىشود .

« مِنَ الْخَيْطِ الْأَسْوَدِ » منظور از آن سياهى شب است و سپيدى و سياهى شب به دو نخ تشبيه شده است .

« مِنَ الْفَجْرِ » تبيين « خيط ابيض » است يعنى منظور از « خيط ابيض » سپيده صبح است و با بيان آن از توضيح « خيط اسود » خوددارى شده است .

وَ لا تُبَاشِرُوهُنَّ وَ أَنْتُمْ عاكِفُونَ ؛ در حالى كه در مساجد اعتكاف كرده‌ايد با زنانتان در نياميزيد .

« اعتكاف » [ در لغت به معناى ماندن در مكان است و ] در اصطلاح شرع عبارت از ماندن در مسجد براى انجام عبادت است . « 1 »

( 1 ) - از نظر شيعه اعتكاف فقط در چهار مسجد درست است : 1 - مسجد الحرام ( در مكّه ) . 2 - مسجد النبى ( در مدينه ) . 3 - مسجد كوفه . 4 - مسجد بصره . ولى ساير دانشمندان اهل سنّت مىگويند در تمام مسجدها اعتكاف صحيح است و فقط مالك است كه آن را مختص به مسجد جامع ( شهر ) مىداند . و نيز نزد ما ( شيعه ) بدون روزه گرفتن اعتكاف صحيح نيست و ابو حنيفه و مالك نيز چنين گفته‌اند ولى شافعى مىگويد بدون روزه هم صحيح است . و نيز نزد ما اعتكاف در كمتر از سه روز صحيح نيست ولى نزد ابو حنيفه به يك روز هم صحيح است و مالك مىگويد بايد ده روز باشد .