تفسير جوامع الجامع (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ١٢٧

تفسير :

بئس شيئا اشتروا به انفسهم يعنى ، آنها در برابر چيز بدى خود را فروختند .

[ معنى لغات ] :

و اشتروا : فروختند .

بغيا : يعنى از روى حسد . و مطالبهء چيزى كه حق آنان نيست .

أَنْ يَكْفُرُوا بِما أَنْزَلَ اللَّهُ بَغْياً ؛ « ان يكفروا » مخصوص به ذمّ است و « بغيا » مفعول له [ براى « يكفروا » ] است .

أَنْ يُنَزِّلَ اللَّهُ مِنْ فَضْلِهِ عَلى مَنْ يَشاءُ مِنْ عِبادِهِ ؛ يعنى خداوند وحى و نبوّت را بر هر كس از بندگانش كه بخواهد و حكمتش اقتضا كند نازل مىكند .

فَباؤُ بِغَضَبٍ عَلى غَضَبٍ ؛ و به غضب برگشتند ، يعنى آنان [ يهود ] سزاوار لعنت پياپى و دورى از رحمت خدا شدند ، زيرا نسبت به پيامبر بر حق اسلام كفر و حسد ورزيدند . گفته شده [ حسن و عكرمه و قتاده مىگويند ] : غضب اوّلى هنگامى بود كه عيسى را انكار كردند و دوّمى زمانى بود كه محمد ( ص ) را تصديق نكردند .

وَ لِلْكافِرِينَ عَذابٌ مُهِينٌ ؛ و براى كافران عذاب خوار كننده‌اى است . « 1 » بما انزل اللَّه اطلاق دارد و شامل هر كتابى كه خداوند نازل فرموده مىشود [ و منظور اين است كه به هر كتابى كافر شدند ] ولى قول خداى متعال « بما انزل علينا » راجع به تورات است و [ مقصود اين است كه به هر كتابى جز تورات كافر شدند ] .

وَ يَكْفُرُونَ بِما وَراءَهُ . . . ؛ يعنى گفتند ما به چيزى كه بر خودمان نازل شده

( 1 ) - « مهين » چيزى است كه صاحبش را خوار و لباس ذلّت مىپوشاند ، و برخى گفته‌اند : « مهين » چيزى است كه به اعزاز و اكرام انتقال پيدا نكند و گاهى « غير مهين » است و آن در صورتى است كه عذاب براى تخفيف باشد و پس از آن به اعزاز منتقل شود ، پس كسى كه از عذاب جهنّم به بهشت انتقال پيدا كند عذاب او « مهين » نخواهد بود ( ترجمهء تفسير مجمع البيان ، ج 1 ، ص 261 ) . - م .