تفسير احسن الحديث (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٥٠٠

شرحها

262 - الَّذِينَ يُنْفِقُونَ أَمْوالَهُمْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ ثُمَّ لا يُتْبِعُونَ ما أَنْفَقُوا مَنًّا وَ لا أَذىً .

اتباع به معنى تعقيب كردنست ، منت آنست كه انفاق را برخ شخص بكشند و اذيت آنست كه مثلا كارى به وى رجوع كنند كه موجب رنجش و آزار وى باشد ، اين سخن در كارهاى اجتماعى نيز صادق است مثل رهبران خودباخته و نظير آنها كه كارهاى خويش را پيوسته برخ ملت مىكشند و أَنَا رَبُّكُمُ الْأَعْلى مىگويند خلاصه : انفاق واقعى آنست كه در راه خدا بوده و منت و آزارى در پى آن نباشد .

و گرنه باطل و بىاثر خواهد بود .

لَهُمْ أَجْرُهُمْ عِنْدَ رَبِّهِمْ وَ لا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَ لا هُمْ يَحْزَنُونَ .

لفظ « عند ربهم » دلالت بر حتميت دارد و گرنه « اجر » شامل دنيا و آخرت است . خوف نسبت به آينده و حزن نسبت به حال است يعنى : اين اجر چنان حتمى است كه نه در آينده از بين خواهد رفت و نه اكنون ناديده گرفته خواهد شد .

پس نه براى فردا ترسى هست و نه براى حالا اندوهى .

263 - قَوْلٌ مَعْرُوفٌ وَ مَغْفِرَةٌ خَيْرٌ مِنْ صَدَقَةٍ يَتْبَعُها أَذىً وَ اللَّهُ غَنِيٌّ حَلِيمٌ .

يعنى اگر سائل و فقير را با زبان خوش و اعتذار از خود دور بكنيد و اصرار و الحاح او را ناديده بگيريد ، بهتر از آنست كه كمكى بكنيد و بعد آزارش نمائيد خداوند « غنى » است ، احتياج سائل را رفع مىكند « حليم » است شما هم مثل او بردبار باشيد و در مقابل سائل بردبارى كنيد ، حليم باشيد .

از رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله منقول است : چون سائل چيزى خواست سخن او را قطع نكنيد تا آن را تمام كند سپس با وقار و آرامى به او جواب برگردانيد يا با كمكى مختصر و يا با اعتذار نيكو . . . « 1 » در قول معروف و مغفرت ثواب هست ولى در صدقهء

( 1 ) - مجمع البيان .