تفسير احسن الحديث (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٤٦٥

شرحها

در مرتبهء ثانى . « غرفة » مفعول « اغترف » است يعنى مگر آنكه با دست خود كفى آب برگيرد . البته اين آزمايش براى آن بود كه اخلاص و اطاعت آنها معلوم شود فَشَرِبُوا مِنْهُ إِلَّا قَلِيلًا مِنْهُمْ نشان مىدهد كه نتيجهء آزمايش رضايت‌بخش نبوده است .

فَلَمَّا جاوَزَهُ هُوَ وَ الَّذِينَ آمَنُوا مَعَهُ قالُوا لا طاقَةَ لَنَا الْيَوْمَ بِجالُوتَ وَ جُنُودِهِ .

در اينجا بجاى « جنود » لفظ « وَ الَّذِينَ آمَنُوا » ذكر شده و آن نشان مىدهد كه طالوت آب خورندگان را اجازه عبور از نهر نداده است ، در مجمع البيان نقل شده كه طالوت ، آنها را برگردانيد و نگذاشت از نهر عبور كنند .

در اين صورت گويندهء « لا طاقَةَ لَنَا » آنها بودند كه از نهر با كف دست آب خوردند چنان كه از حضرت صادق - صلوات اللَّه عليه - نقل شده است ولى آنها كه اصلا آب نخوردند سخن آنها در ذيل آيه آمده است .

قالَ الَّذِينَ يَظُنُّونَ أَنَّهُمْ مُلاقُوا اللَّهِ كَمْ مِنْ فِئَةٍ قَلِيلَةٍ غَلَبَتْ فِئَةً كَثِيرَةً بِإِذْنِ اللَّهِ وَ اللَّهُ مَعَ الصَّابِرِينَ .

اين قول آنان است كه اصلا از نهر آب نخوردند و ايمان قوى داشتند كه در جواب آنها گفتند بسيار شده كه گروهى اندك بخواست خدا بر گروه انبوه پيروز شده‌اند كه خدا با استقامت كنندگان است مراد از ملاقات خدا ، رسيدن به ثواب خداست ، راجع به اينكه چرا « يظنون » آمده رجوع شود به آيهء 46 بقره لفظ « مع الصابرين » حاكى است كه كثرت مهم نيست بلكه استقامت مهم است .

250 - وَ لَمَّا بَرَزُوا لِجالُوتَ وَ جُنُودِهِ قالُوا رَبَّنا أَفْرِغْ عَلَيْنا صَبْراً وَ ثَبِّتْ أَقْدامَنا وَ انْصُرْنا عَلَى الْقَوْمِ الْكافِرِينَ .

بروز به معنى ظهور و حاضر شدن در فضاى خالى است گويى قلبشان را به ظرفى تشبيه كرده و گفته‌اند بر ما صبر فرو ريز كه افراغ ريختن شىء روان