تفسير احسن الحديث (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٤٢٥

شرحها

خود برگردانند ، لفظ « احق » مبيّن آنست كه بهتر و سزاوارتر است رجوع كنند تا پيوند خانواده از هم نپاشد و نيز لازم است : رجوع براى ادامهء زندگى و اصلاح حال باشد نه براى اصرار به زن إِنْ أَرادُوا إِصْلاحاً .

وَ لَهُنَّ مِثْلُ الَّذِي عَلَيْهِنَّ بِالْمَعْرُوفِ وَ لِلرِّجالِ عَلَيْهِنَّ دَرَجَةٌ .

اين جمله بيان دو مطلب است يكى اينكه : زنان و مردان نسبت به يكديگر حقوق و وظائف متقابل دارند ، زنان در مقابل مسئوليتى كه بر عهدهء آنهاست حقوقى بر عهدهء مردان دارند ، اين جمله با اين كوتاهى و اختصار داراى معناى وسيعى است و سند شخصيت زن در اسلام مىباشد .

ديگر اينكه : مردان از زنان برتر هستند ، قطع نظر از تفاوتهاى جسمى كه ميان مردان و زنان وجود دارد ، زنان از حيث عاطفه بر مردان برترى دارند و مردان از حيث تفكر ، لذا مقدارى از وظائف اجتماعى كه نياز بيشتر به نيروى تفكر دارد و بايد دور از احساسات و عاطفه باشد از قبيل ادارهء ميدان جنگ ، حكومت ، قضاوت ، سرپرستى خانواده ، به عهدهء مرد گذاشته شده و مردان در اين باره از زنان برتر مىباشند و چون ادارهء جامعه اصل مهم زندگى است و مردان از لحاظ جسمى و روحى بدان آمادگى بيشتر دارند لذا فرموده : وَ لِلرِّجالِ عَلَيْهِنَّ دَرَجَةٌ الرِّجالُ قَوَّامُونَ عَلَى النِّساءِ عمل طبيعى جوامع بشرى از اول تا به امروز اين مطلب را امضاء كرده است .

جملهء وَ اللَّهُ عَزِيزٌ حَكِيمٌ در توجيه علت حكم آيه است يعنى خدا قانونگذارى توانا بوده و از روى حكمت وضع قانون مىكند .

229 - الطَّلاقُ مَرَّتانِ فَإِمْساكٌ بِمَعْرُوفٍ أَوْ تَسْرِيحٌ بِإِحْسانٍ .

خلاصهء مضمون اين آيه و آيه بعدى دو مطلب است اول اينكه : اگر كسى بزنش دو دفعه طلاق بدهد مىتواند باز او را تزويج كند ولى اگر دفعه سوم طلاق